The Management Of Research And Development In Developing Societies

1976
Dicle, İ. Atilla
Kalkınmakta olan ülkelerde, kalkınma sürecinin en belli başlı sorunlarından biri olan araştırma-geiiştirme (A&G) yönetimi gittikçe artan bir ilgi görmekle beraber, henüz yeteri kadar bilimsel inceleme ve tartışmalara konu olamamıştır. Bu çalışma, konuya ilgililerin dikkatlerini çekmek ve bu alanda bilimsel tartışmaları başlatmak amacıyla kaleme alınmış ve 17-19 Eylül 1975 tarihinde Almanya'nın Kiel Üniversitesinde konu üzerinde düzenlenen uluslararası seminerde tebliğ olarak sunulmuştur. Çalışmada A&G yönetimi sistem kuramının çizdiği genel çerçeve içinde incelenmiş ve konunun sistematik bir biçimde çözümlenmesini sağlamak amacıyla bir model geliştirilmiştir. Bu modelden yararlanılarak, kalkınmakta oian ülkelerde A&G yönetiminin çeşitli öğeleri arasında, A&G faaliyetlerine duyulan gereksinimin, personel, malî kaynaklar, gerekli makine, araç ve malzeme, A&G örgütleri, araştırma projeleri ve uygulamaları, A&G faaliyetlerinin planlanması, eşgüdümlenmesi ve denetimi, vb. üzerinde durulmuştur. Çalışma, kalkınmakta olan ülkelerde A&G yönetiminde etkenliğin oldukça düşük ve çeşitli kuruluşlar tarafından (üniversiteler, araştırma enstitüleri, ulusal araştırma kuruluşları, kamu örgütleri içinde yer alan küçük araştırma birimleri, vb.) yürütülmekte olan A&G faaliyetlerinin dağınık olduğunu göstermektedir. Bu ülkelerde A&G örgütlerinin otoriter ve hiyerarşik yapıları ile personel, makine, araç ve malî kaynak yetersizliğinin A&G yönetiminin gelişmesini geniş ölçüde engelleyen önemli etkenler oldukları görülmüştür. Çalışmada teknoloji geliştirme ve teknoloji transferi önemli sorunlar olarak belirmekte, kalkınmakta olan ülkelerin, dışarıdan transfer yerine, kendi koşullarına daha uygun düşen teknolojiyi yine kendilerinin geliştirmelerine gereksinim bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Çalışmanın sonunda, kalkınmakta olan ülkelerde A&G yönetiminin etkenliğini arttırmak amacıyla alınması gerekli tedbirler üzerinde durulmuştur. Sunulan öneriler arasında en önemlileri şunlardır : 1. Kalkınmakta olan ülkelerde temel ve uygulamalı araştırmaların ikisine de gereksinim bulunmakla beraber, bu ülkelerin kalkınma sorunlarının çözümüne yönelik uygulamalı araştırmalara öncelik tanınması yararlı olacaktır. 2. Bu ülkelerde dağınık A&G faaliyetlerini denetlemek ve bunlara yön vermek bakımından ulusal bir A&G politikasının saptanmasına gerek vardır. 3. Her ülkede dağınıklığı gidermek, A&G faaliyetlerini yürüten çeşitli kuruluşlar arasında eşgüdüm sağlamak ve faaliyetlerini denetlemek amacıyla merkezi bir A&G örgütünün, aynı şekilde kalkınmakta olan ülkeler arasında bu konuda eşgüdüm ve yardımlaşmayı sağlayacak bir uluslararası A&G örgütünün geliştirilmesine gereksinim duyulmaktadır. 4. Kalkınmakta olan ülkelerde A&G örgüt ve yönetiminin çağdaş düşüncelerin ışığında geliştirilmesi, A&G personelinin eğitimi, bu amaçla kullanılabilecek malî kaynakların arttırılması ve bilgisayar, kütüphane ve dokümantasyon merkezleri gibi çeşitli olanakların sağlanması, A&G yönetiminde etkenliğin yükseltilmesi için alınması zorunlu görünen bazı önlemlerdir.
Citation Formats
İ. A. Dicle, “The Management Of Research And Development In Developing Societies,” ODTÜ Gelişme Dergisi, vol. 3 (1976), no. 10 kış(19776), pp. 19–42, 1976, Accessed: 00, 2024. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/110570.