TATİL İ EŞGAL YASASI VE GREV SORUNU

1982
Gülmez, Mesut
Bu yazıda, 1909 tarihli Tatil-i Eşgal Yasası'nın ge- tirdiği grev rejiminin hukuksal niteliği tartışılmak- tadır. Bunun için önce, "grev yasağı", "grev özgürlüğü" ve "grev hakkı tanınması" olarak belirlenen üç grev rejiminin anlamı açıklanmakta ve yasanın hazırlan- masında yararlanılan kaynak Fransız yasalarına de- ğinilmektedir. Tartışılan sorunun temelinde, işçi ve işveren ta- rafların denenmesi zorunlu olan uzlaşma süreci çer- çevesinde anlaşamamaları üzerine, yasanın 6 ncı maddesinde belirtilen "terk-i hizmette muhtar" olma- nın, emekgücü üzerinde dilediğince tasarruf etmek mi, yoksa toplu iş bırakımı demek olan greve gitmek mi anlamına geldiği soruları bulunmaktadır. Sorun, 1908 ve 1909 yasaları açısından ayrı ayrı incelenmektedir. Her iki yasaya ilişkin hazırlık bel- geleri ile ikincisinin Mebusan Meclisi'nde görüşül- mesi sırasında öne sürülen görüşlere geniş biçimde yer verilerek, "grev özgürlüğü" rejiminin benimsen- miş olduğu ortaya konulmaktadır. Hatta, bu çerçe- vede ulaşılan sonuç bir an için bir yana bırakılmak- ta, grev sorununun yasanın "ruhu" ve "lafzı" çerçe- vesinde incelenmesi sonucunda da aynı görüşün be- nimsenmesi gerektiği gösterilmektedir. Yasanın yü- rürlükte kaldığı süre içinde yorumladığımız anlam- da uygulandığını kanıtlayan bir grev olayına yer ve- rilerek yazı bitirilmektedir.
Citation Formats
M. Gülmez, “TATİL İ EŞGAL YASASI VE GREV SORUNU,” ODTÜ Gelişme Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 1–48, 1982, Accessed: 00, 2024. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/110966.