Yeşil Yapraklı Bitkisel Gıdaların Üretiminde İklim Değişikliğinin Gıda Güvenliğine Etkisi

2021-5-15
Soyer, Yeşim
Çömlekçioğlu, Nuray
İklim değişikliği sonucu sıcaklık artışının olumsuz etkiler doğurabileceği alanlardan birisi gıda güvenliğidir. Taze tüketilen sebzelerde gıda patojenleriyle olası kontaminasyon sonucu sıcaklık artışı patojenlerin hayatta kalmalarına olumlu etki edebilir. Patojenlerin kontrolünde etkili yöntem olarak antimikrobiyal özellikteki maddeler kullanılsa da da bakterilerin bu ilaçlara dirençlilik kazanıp bu maddelerin etkisini ortadan kaldırmaları nedeniyle yeni çözüm yolu olarak bakteriyofaj kullanılmıştır. Bu bağlamda model yeşil yapraklı sebze ve gıda patojenleri olarak tere (Lepidium sativum), Escherichia coli O104:H4 ve Salmonella enterica subsp. enterica iki farklı serotipi (Newport ve Infantis) kullanılmıştır. Öncelikle tere tohumdan itibaren farklı evrelerde iki farklı gıda patojeni ile kontamine edilerek terenin normal yetişme sıcaklığının (15?C) yanında üç farklı iklim değişikliği senaryosunda (+2 {17?C}, +4 {19?C}, +6 {21?C}) geliştirilmiştir. Ardından hasat zamanı tereden alınan örneklerde Salmonella ve E. coli sayımı, patojenlerin bitki üzerindeki adaptasyonu ve plazmid aktarımı incelenmiştir. Ayrıca, optimum gelişme sıcaklığında yetiştirilen tereler bakteriyofaj solüsyonu ile sulanmış ve bakteriyofaj terapisinin hasat zamanında bakteri popülasyonuna etkisi araştırılmıştır. Farklı haftalarda uygulanan kontaminasyonlu sulama ve tohum kontaminasyon sonuçları, 108 EMS/ml patojen ile kontaminasyonun son ürünlerde yüksek oranda patojen varlığına yol açtığı belirlenmiştir (S. Newport: toplam ~103- 107 EMS/g, biyofilm ~102- 107 EMS/g arasında; O104:H4: toplam ~104- 107 EMS/g, biyofilm ~103- 107 EMS/g arasında). Projemizin sonunda, çalışılan tüm sıcaklıklarda kontamine tohum ve sulama suyu sonucunda hasat edilen yeşil yapraklarda yüksek oranda patojen varlığının tespitine rağmen iklim değişikliğinde öngörülen sıcaklık artışının, kullanılan iki farklı patojen için bakteri ve biyofilm popülasyonlarında istatistiksel olarak bir artışa yol açmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca çalışılan koşullarda Salmonella Infantis ile komensal E. coli arasında plazmid aktarımının olmadığı gözlenmiştir. Farklı zamanlarda kontamine olmuş yeşil yaprakların bakteriyofajla sulanması ile mikroorganizmaların biyofilm yapma kabiliyetlerini azalttığı ve bunun da istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmamızla bakteriyofajlı sulama yönteminin simülasyon ortamında etkili olduğu, ileriki çalışmalarda büyük ölçekte denenmesinde fayda olduğu düşünülmektedir. Bakteriyofajlı sulamanın tarla çalışmalarında uygulanabilirliğine ve endüstriyel yöntemini geliştirmeye katkı sağlanmıştır.
Citation Formats
Y. Soyer and N. Çömlekçioğlu, “Yeşil Yapraklı Bitkisel Gıdaların Üretiminde İklim Değişikliğinin Gıda Güvenliğine Etkisi,” 2021. Accessed: 00, 2025. [Online]. Available: https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1233380/yesil-yaprakli-bitkisel-gidalarin-uretiminde-iklim-degisikliginin-gida-guvenligine-etkisi.