TÜRKİYE'DE ÇEVRECİ DAVRANIŞLAR: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Date

2025-06-25

Author

Akkaya, Ece Ceren
Sarı, Erkin
Şahin, Merve Nur
RUMELİ, YAĞMUR
Darıcı, Elif
SAYILAN, GÜLDEN
Kayıklık, Hale İpek

Metadata

Show full item record

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Item Usage Stats

46
views

2
downloads

Cite This

Geçtiğimiz yıllardaki küresel sıcaklık artışı, orman yangınları ve kuraklıklar, insanların çevreyi korumak için harekete geçmemeleri halinde neler olabileceğinin bir göstergesi niteliğindedir. Gezegeni kurtarmada insan eylemlerinin önemini göz önünde bulundurarak, bu çalışmada, Avrupa'nın çevresel olarak en çok kirlenen ülkelerinden biri olan Türkiye'de çevreci davranışları ölçmek için kültüre özgü bir araç geliştirdik. Pilot çalışmada, çevre psikolojisi konusunda uzman kişilerle birlikte 52 maddelik bir havuz oluşturduk. Daha sonra, Türkiye Çevreci Davranış Ölçeğini geliştirmek ve psikometrik özelliklerini test etmek amacıyla iki çalışma yürüttük. Birinci çalışmada, ölçeğin faktör yapısı üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde inceledik (N = 454). Açımlayıcı faktör analizleri sonucunda toplam varyansın %60.03%'ünü açıklayan, 4 faktörlü 17 maddelik bir yapı elde ettik. Faktörler çevre okuryazarlığı (5 madde), atıkların azaltılması (5 madde), çevreye duyarlı tüketim (5 madde) ve kolektif eylem (2 madde) olarak belirlendi. Bulgulara göre, ölçeğin iç tutarlılığı psikometrik olarak sağlamdır ve uyum geçerliliği Çevresel Tutum Ölçeği ve Yeni Çevresel Paradigma Ölçeği ile pozitif korelasyonlarla desteklenmektedir. İkinci çalışmada, ölçeğin yapı geçerliliğini doğrulayıcı faktör analizi ile test ettik (N = 449) ve yapının verilerle kabul edilebilir bir uyum gösterdiği sonucuna vardık. Bulgular ölçeğin Türkiye bağlamında çevreci davranışları değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstererek, gelecekteki araştırmalar ve çevre politikası geliştirme için değerli bilgiler sunmaktadır.

Subject Keywords

Çevreci Davranış, Çevrecilik, İklim Değişikliği, Ölçek Geliştirme, pro-environmental behavior, environmentalism, climate change, scale development

URI

https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1320385
https://hdl.handle.net/11511/116314

Collections

Department of Psychology, Article