Bilişsel Esneklik ve Algılanan Stres: Başa Çıkma Tarzlarının Aracı Etkisinin İncelenmesi

2025-9-30
Türk , Kader
Yerlikaya , Esef Ercüment
Bu çalışmanın amacı stresle başa çıkma tarzlarının, bilişsel esneklik ve algılanan stres arasındaki ilişkideki aracı rolünü incelemektir. Bu amaçtan hareketle kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilmiş, yaşları 18 ve 58 arasında değişen toplam 383 katılımcıya ulaşılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri, araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Ek olarak Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği’nden (SBÇTÖ) oluşan form çalışma grubuna çevrimiçi ortamda sunulmuştur. Araştırma verileri, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 23 ve AMOS 22 programları aracılığıyla yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, bilişsel esneklik ile algılanan stres arasında ve bilişsel esneklik ile pasif başa çıkma arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler saptanırken bilişsel esneklik ile aktif başa çıkma arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Aracılık analizi sonucunda, bilişsel esneklik ile algılanan stres arasındaki ilişkide başa çıkma tarzlarının tam aracı role sahip olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları, ulusal ve uluslararası alanyazın ışığında irdelenmiş ve ileride yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Citation Formats
K. Türk and E. E. Yerlikaya, “Bilişsel Esneklik ve Algılanan Stres: Başa Çıkma Tarzlarının Aracı Etkisinin İncelenmesi,” Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 12, no. 3, pp. 523–544, 2025, Accessed: 00, 2025. [Online]. Available: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ayna/issue/95002/1701788.