Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'ndeki Tuzlu Bitki Topluluklarının Tür Çeşitliliğinin Mekansal Desenleri

2025-06-27
Tuzlu alanlardaki bitki örtüsü ekstrem koşullar altında gelişir. İç Anadolu'nun tuzlu bitki örtüsü, yüksek habitat ve tür çeşitliliği ile İran-Anadolu Biyoçeşitlilik Sıcak Noktası' nın öne çıkan habitatlarını barındırır. Ancak, bu alanların tür çeşitliliğine yönelik nicel çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada 1) tuzlu alanlarda gelişen beş alyansın yerel tür çeşitliliği (alfa çeşitlilik), 2) her alyansın bölgesel çeşitliliği (gama çeşitlilik) ve 3) her alyansa ait parsellerde çeşitlilik farkları (beta çeşitlilik) hesaplanmıştır. Bu amaçla, bugüne kadar Burdur Gölü, Acıgöl, Tuz Gölü, Seyfe Gölü ve Sultan Sazlığı’ nda yapılan çalışmalarda tespit edilen beş alyansa ait 101 parselin verileri kullanılmıştır. Her alansal ölçekte tür çeşitliliğinin yüksek çıktığı alyanslar tuz oranı ya da nemlilik açısından geçiş özelliğindeki yerlerde gözlenir. Çeşitlilik tuza dayanıklı bozkırlar (Achilleo wilhelmsii-Artemision santonici) ve tuzluluk oranı düşük, yazın kuruyan bataklıklarda (Lepidio caespitosi-Limonion iconici ve Inulo aucheranae-Elymion salsi) yüksek çıkmıştır. Tuzcul alan temsiliyeti düşük, jipsli bozkırları temsil eden kurak bozkırlarda (Astragalo karamasici- Gypsophilion eriocalycis) ve tuz oranı yüksek topraklarda gelişen topululuklarda (Salicornion fruticosae) çeşitlilik düşük çıkmıştır. Genel anlamda beta çeşitlilik değerleri yüksektir ve bunun nedeni yüksek tür devridir. Bu bulgu, tuzlu alanlarda bitki örtüsünün kısa mesafelerde ciddi değişimler gösterdiğini belirten literatür bilgisini sayısal olarak desteklemektedir. Bulgular toprak özellikleri açısından geçiş özelliğinde, ekoton oluşturan tuzcul alanların koruma açısından öncelikli olduğunu ortaya koymaktadır.
Türk Doğa ve Fen Dergisi
Citation Formats
D. Ambarlı, “Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesi’ndeki Tuzlu Bitki Topluluklarının Tür Çeşitliliğinin Mekansal Desenleri,” Türk Doğa ve Fen Dergisi, vol. 14, no. 2, pp. 259–269, 2025, Accessed: 00, 2025. [Online]. Available: https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1324297.