Duygu Yüklü Otobiyografik Anılarda Bahsedilen Kişiler: Okul Seviyelerinin Rolü

2024-09-11
Mısır, Ceren
Budak, Yağmur
Abut, Fatma Betül
Kalkan-İnan, Fatma Şeyma
Kazak Berument, Sibel
Doğan, Aysun
Tahiroğlu, Deniz
Şahin Acar, Başak
Yapılan çalışmalarda otobiyografik bellek gelişiminin okul öncesi dönem ile başladığı veyetişkinliğe dek bu gelişimin sürdüğü sonucuna ulaşılmıştır (Fivush, 2011). Alanyazındaotobiyografik bellek gelişiminin parçası olarak birçok değişken değerlendirilmiş olup anılardakullanılan toplam kelime sayısı, “kendilik ile ilgili kelimeler” ve “diğerleri ile ilgili kelimeler”incelenmiştir. Birçok faktörün ilgili değişkenler üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Otobiyografik bellek gelişiminin göstergesi olarak hem “kendilik ile ilgili kelime” kullanımınınhem de “diğerleri ile ilgili kelime” kullanımının kişinin benliğini oluşturmaya başlaması ileartış göstermesi gerektiği vurgulanmıştır (Kagitcibasi, 2005). Bu kapsamda ilkokul, ortaokulve lise öğrencilerine duygu yüklü otobiyografik anılar ölçeği verilmiş ve bir olumlu ve birolumsuz anı yazmaları istenmiştir. Ardından bu anılar episodik, semantik ve geçersiz olarakkodlanmıştır. Her iki anısına da episodik anı yazan öğrencilerin anılarında ilgili kelimelerhesaplanmıştır. Ayrıca alanyazında oldukça az çalışılan “biz ile ilgili kelimeler” de bu çalışmakapsamında değerlendirilmiştir. Olumlu anılarda toplam kelime sayısının (F(2, 1209) = 5.68, p< .05), kendilik ile ilgili kelimelerin (F(2, 1209) = 4.94, p < .05), diğerleri ile ilgili kelimelerin(F(2, 1209) = 7.03, p < .001) ve biz ile ilgili kelimelerin (F(2, 1209) = 5.07, p < .05) okulseviyelerine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Diğer yandan olumsuzanılarda biz ile ilgili kelimelerin (F(2, 1209) = 4.12, p < .05) istatistiksel olarak anlamlı olduğusonucuna ulaşılmıştır. Post hoc testi sonuçlarına göre ortaokuldaki öğrencilerin liseöğrencilerine göre olumlu anılarında daha fazla kelime, daha fazla kendilik ile ilgili kelime,diğerleri ile ilgili kelime ve biz ile ilgili kelime kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Diğer52yandan ortaokul öğrencilerinin lise öğrencilerine kıyasla olumsuz anılarında daha fazla biz ile ilgili kelime kullandıkları görülmüştür. Bulgular alanyazın ışığında tartışılacaktır.
4. Gelişim Psikolojisi Sempozyumu
Citation Formats
C. Mısır et al., “Duygu Yüklü Otobiyografik Anılarda Bahsedilen Kişiler: Okul Seviyelerinin Rolü,” presented at the 4. Gelişim Psikolojisi Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 2024, Accessed: 00, 2025. [Online]. Available: https://docs.google.com/document/d/1w4H1iGFoyW1beaZSoJNuNZZKVngdfcni/edit.