Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi İle Örnek Bir Tarihi Yapıda Enerji Performans Değerlendirmesi

2026-6-25
Ulaş Sarıaydın, Ebru
Halaç, Hicran Hanım
Yüksek enerji tüketiminde önemli bir paya sahip olan inşaat sektörü, bina enerji performans iyileştirmesi araştırmalarını alan yazınında odak haline getirmektedir. Son 20 yılda artan enerji performans iyileştirme çalışmaları ile birlikte iyileştirme müdahale seçeneklerini zenginleşmektedir. Bu çalışmada enerji iyileştirme müdahaleleri bir tarihi yapı üzerinde test edilmekte, ele alınan alternatif müdahalelerin bu tarihi yapıya uyumluluğunun araştırması amaçlanmaktadır. Ele alınan tarihi yapı için alternatif enerji iyileştirme paketleri içerisinde en verimli paket değerlendirmesi, çok kriterli karar verme yöntemi (ÇKKV) ile sağlanmaktadır. Üç farklı müdahale paketinin baz model üzerindeki iyileştirme etkisi, beş kriter çerçevesinde analiz edilmektedir. İyileştirme paketlerinin değerlendirmesinde; yıllık toplam enerji tüketimi, karbon emisyonu, termal konfor, tarihi miras değeri ve geri ödeme süresi kriterleri kullanılmaktadır. Her kriter kapsamında analiz edilen iyileştirme müdahale paketlerine ÇKKV metodunun TOPSIS yaklaşımı kullanılarak puan atamaları yapılmakta ve paketlerin sıralaması sayısal veriler ile sağlanmaktadır. Tüm kriterlerden elde edilen toplam puanlar ile iyileştirme müdahale paketlerinin karşılaştırması sunulmaktadır. Çalışma sonucunda, tekil ve çoklu kriter değerlendirmeleri ile farklı bulgu erişimi gözlenmiştir. Bu durum, bir örneklem üzerinde yürütülen çalışmalar için alınacak optimum kararın birden çok kritere bağlı olduğunu teyit etmektedir. Bir vaka üzerinde doğru alternatif tercihindeki çok kriterli değerlendirmenin önemini örneklemektedir. Aynı zamanda birden fazla kriterin dahil olduğu mevcut çalışma metodu, tarihi yapılarda uygulanacak müdahalelerde enerji verimliliği kadar tarihi yapı ile uyum kriterinin önemini niceliksel olarak sunmaktadır
Citation Formats
E. Ulaş Sarıaydın and H. H. Halaç, “Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi İle Örnek Bir Tarihi Yapıda Enerji Performans Değerlendirmesi,” ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 43, no. 1, pp. 1–27, 2026, Accessed: 00, 2026. [Online]. Available: https://jfa.arch.metu.edu.tr/uploads/docs/sayilar/sayi-43-1/metujfa2026101.pdf.