Mimarlık Tarihinde Sosyal Sınıfların İzinde: Sebastiano Serlio’nun (1475-1554) VI. Kitap’ında Köylü, Zanaatkâr Ve Tüccar Konutları

Date

2026-1-3

Author

Aksoy Oral, E. Merve
Ağır, Aygül

Metadata

Show full item record

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Item Usage Stats

127
views

8
downloads

Cite This

Rönesans döneminde yazılı kaynakların sosyal sınıflar bağlamında ele alınması, yönetici ve soylular ile soylu olmayan kesimler arasındaki keskin farklılıkları ortaya koymaktadır. Bu dönemde yazılan mimarlık kitapları, Vitruvius’un decorum ilkesini benimseyerek, mimarlık aracılığıyla sosyal sınıflar arasındaki ayrımı somutlaştırır. Bu bağlamda, Bolognalı ressam- mimar Sebastiano Serlio’nun (1475–1554) VI. Kitap’ı konut konusuna yönelik ilk kapsamlı ve sistematik çalışma olarak kabul edilmekte ve tüm sosyal katmanlara yönelik ayrıntılı tasarımlar içermesi açısından dikkat çekmektedir. Çalışma, Serlio’nun VI. Kitap’ında yer alan köylüler, zanaatkârlar ve tüccarlara yönelik geliştirdiği konut tasarımları üzerinden, sosyal sınıflar ile mimari arasındaki ilişkiyi dönemin sosyo-ekonomik ve kültürel bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Öncelikle, 15. yüzyıl mimarlarının decorum (uygunluk) ilkesini konut mimarlığına nasıl uyguladıkları tartışılmakta; ardından Serlio’nun bu ilkeyi VI. Kitap’ta nasıl yorumladığı ele alınmaktadır. Yeni toplumsal sınıfların yükselişiyle birlikte kent dokusunda yaşanan dönüşüm ve kırsal yaşamın yeniden değer kazanması gibi dinamikler, Serlio’nun konut tipolojilerini biçimlendiren önemli etkenler olarak yorumlanmaktadır. Çalışmanın odak noktasını, Serlio’nun köylüler, zanaatkârlar ve tüccarlar için tasarladığı kır ve kent evleri oluşturmaktadır. VI. Kitapında yer verdiği açıklamaları ve mimari çizimleri üzerinden yapılan analiz, decorum ilkesine dayalı olarak sosyal hiyerarşinin mimaride nasıl karşılık bulduğunu ortaya koymaktadır. Serlio, köylü, zanaatkâr ve tüccar sınıflarına yönelik konut konusunu ayrıntılı olarak ele alarak özgün bir yaklaşım sergiler. Farklı sosyal kesimler için geliştirdiği konut tasarımlarını, İtalyan ve Fransız geleneklerine göre farklılaştırarak bir arada sunması, Rönesans mimarlığında öncesi olmayan bir bakış açısıdır. VI. Kitap, Serlio’nun yaşadığı dönemde yayımlanmamış olsada, sunduğu konut tipolojileriyle hem Rönesans konut mimarlığına hem de sonraki mimarlık yazınına önemli katkılarda bulunmuştur. Çalışmada Serlio’nun VI. Kitap’ında yer alan konut tasarımlarının Rönesans dönemini yorumlamak açısından ne denli önemli veriler sunduğuna dikkat çekilmektedir.

Subject Keywords

Rönesans dönemi mimarlığı, Sebastiano Serlio, mimarlık kitapları, konut mimarlığı, sosyal sınıflar, Renaissance architecture, Sebastiano Serlio, architectural treatises, domestic architecture, social classes

URI

https://hdl.handle.net/11511/120046

Collections

Department of Architecture, Article