İnsan kemiğinde minör ve tanı eser elementlerin tayini

Download
1997
Aras, Kemal Namık
Alkan, Selmiye
Diko, Yılmaz Gülay
Korkusuz, Feza
Günel, Uğur
Sepici, Behçet
Ekşioğlu, Fatih
Kemik kalsiyum, fosfor, sodyum, potasyum, flor ve diğer vücut için gerekli olan elementler için önemli bir depodur. Kemik hastalıklarının anlaşılmasında bu elementlerin rolü ve konsantrasyonlarmdaki değişiklikleri takip etmek son yıllarda oldukça ilgi toplamaktadır. Bu elementlerin azlığı ya da çokluğu osteoporoz gibi kemik hastalıklarının gelişiminde önemli rol oynadığı sanılmakta, böylelikle kemikte eser elementlerin tayini oldukça önem kazanmaktadır. Kemikte pek çok eser element Aletli Nötron Aktivasyon (INAA) ve Atomik Absorbsiyon (AAS) yöntemleri ile, flor ise iyon seçici elektrod ile tayin edilmiştir. Kemik numuneleri osteoporoz hastalığı dışında travma nedeniyle kemiğe yönelik cerrahi girişimde bulunan kişilerin ilyak kanat kısımlarından alınmıştır. Kemiğin iç ve dış kısımları birbirinden ayrılmış ve ayrı ayrı analiz edilmişlerdir. Yüzey kirlenmelerini temizlemek için %5'lik sitrik asit çözeltisi; kan için %5'lik glikoz çözeltisi; yağ ve kas için de dietileter kullanılmıştır. Kemik numuneleri sıvı azot içerisinde dondurulmuş ve daha sonra dövülerek küçük parçalara ayrılmıştır. Homojen hale getirilmiş toz halindeki kemik numunelerinin bir kısmı, İstanbul Teknik Üniversitesi Nükleer Enerji Enstitüsü'nde bulunan Triga Mark-II ve MİT reaktörlerinde ışınlanmışlardır. Ca, Na, Br, Fe, Zn, Ba, Cr, Sr, K, ve Se konsantrasyonları hesaplanmıştır. Diğer yandan, toz haline getirilmiş kemik numunelerinin herbirinden yaklaşık 100 mg olarak alınan örnekler, sabit ağırlığa ulaşıncaya kadar kurutulmuş ve l+l(v/v) nitrik asit çözeltisiyle mikrodalga fırında çözülmüş ve uygun hacme seyreltilmiştir. Herbir örnek için en az iki tane paralel numune hazılanmış ve standard ekleme yöntemi kullanılmıştır. Kalsiyum, magnezyum ve çinko Alevli Atomik Absorbsiyon Spektrometri (FAS), sodyum ve potasyum Alevli Emisyon Spectrometri (FES), bakır ise Grafit Fırın Atomik Absorbsiyon Spektrometri ile (GFAAS) tayin edilmiştir. Kemikte florür konsantrasyonu ise iyon secici iyon elektrodu kullanılarak tayin edilmiştir.Çözeltinin iyon gücü en uygun şekilde ayarlanarak 12 trabeküler ve 12 kortikal kemikte florür tayini yapılmıştır. Bu metodlar kullanılarak 25'e yakın elementin konsantrasyounu tayin edilmiş ve aralarındaki ilişkiler incelenmiştir.
Citation Formats
K. N. Aras et al., “İnsan kemiğinde minör ve tanı eser elementlerin tayini,” 1997. Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://app.trdizin.gov.tr/publication/project/detail/TVRrME1qST0.