Türkiye'nin Akdeniz ve Ege Denizi'ndeki kılıçbalığı populasyonlarının mitokondriyal Dna (Mtdna) kullanılarak incelenmesi

Download
2014
Togan, İnci Zehra
Alıçlı, Zahit Tuğrul
Onar, Vedat
Karakulak, Saadet Firdes
Gökoğlu, Mehmet
Yünc, Eren
Kılıç balığı (Xiphias gladius) hem dünya hem de Türkiye için önemli besin kaynaklarından biridir. Çeşitli moleküler belirteçler kullanılarak yapılan genetik çalışmalar, kılıç balıklarının Kuzey Atlantik, Güney Atlantik, Akdeniz ve Hint-Pasifik olmak üzere 4 ana stoktan oluştuğunu göstermektedir. Şu ana kadar tek bir stok olarak kabul edilen Akdeniz için tek bir koruma ve yönetim senaryosu önerilmiştir. Türkiye’deki kılıç balığı popülasyonları Akdeniz stoğunun bir parçası olarak kabul edilir. Fakat Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyılarını içeren herhangi bir genetik çalışma yapılmamıştır. Bu projede, Türkiye’nin Akdeniz (Antalya Körfezi civarından) ve Kıbrıs’ın Karşıyaka kıyısından, Kuzey Levant Denizi’ni temsilen, (n= 42) ve Türkiye’nin Ege Denizi kıyısından Gökçeada ve Çanakkale civarından (n=26) kılıç balığı örnekleri toplanmıştır. Bu örneklerden DNA izole edilerek, mtDNA kontrol bölgesinin 450 baz çiftlik (bç) dizi analizi yapılmıştır. Ayrıca Yenikapı kazılarından çıkartılan örneklerden antik DNA (aDNA) izole edilmiş ve 450 bç’lik bölgesi 5 parça halinde analiz edilmiştir. Sonuçlar birbirleri ve literatürdeki dizi örnekleri ile karşılaştırılarak incelendiğinde Akdeniz’de batıdan doğuya gidildikçe genel olarak genetik çeşitliliğin ve etkin popülasyon sayısının düştüğü ve soy I diye tanımlanan soya ait alt soyların frekansları açısından Ege Denizi kılıç balıklarının Kuzey Levant havzasından değil ama diğer Akdeniz örneklerinden düşük anlamlılık (p<0.05) düzeyinde ayrıldığı gözlenmiştir. Gene soy I’e ait sonuçlar Akdeniz’de bulunan iki yumurtlama alanı (Güney İtalya-Sardunya Adası ve Girit Adası-Fethiye civarı) ile örtüşen batı ve doğu popülasyonları arasında kesin bir farklılaşma değil ancak büyük olasılıkla iki grubun Akdeniz’in orta kısımlarında birbiri ile karıştığı yönünde bilgi vermektedir. Antik örneklerin soy frekansları ise günümüz örneklerine benzemektedir. Türkiye’de kılıç balığının avlanma oranı 1980’lerden bu yana, her geçen yıl artış göstermiştir. Henüz bu artışın ve Karadeniz ile Marmara’dan kılıç balığının kaybolmasının tüm Akdeniz popülasyonunda daralma olarak hissedilmediği gözlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler, kıyılarımız kılıç balıklarının korunması ve yönetimi çalışmalarına katkıda bulunabilecektir.
Citation Formats
İ. Z. Togan, Z. T. Alıçlı, V. Onar, S. F. Karakulak, M. Gökoğlu, and E. Yünc, “Türkiye’nin Akdeniz ve Ege Denizi’ndeki kılıçbalığı populasyonlarının mitokondriyal Dna (Mtdna) kullanılarak incelenmesi,” 2014. Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://app.trdizin.gov.tr/publication/project/detail/TVRNMU1qZzQ.