Hide/Show Apps

Doğal zeolitlerin inşaat endüstrisinde kullanımı

Download
2007
Turanlı, Lutfullah
Yücel, Hayrettin
Güncüoğlu, Cemal M.
Çulfaz, Ali
Uzal, Burak
İnşaat sektöründe önceleri boyutlandırılmış yapı taşı olarak kullanılan doğal zeolitlerin , son yıllarda çimento/betonda ilave bağlayıcı katkı malzemesi olarak ve bunun yanı sıra hafif agrega olarak kullanımı daha yaygın hale gelmeye başlamıştır. Öte yandan doğal zeolit içeren çimento ve beton sistemlerinin hidratastonu ve özellikleri konusunda literatürde kısıtlı bilgi bulunmaktadır. Özellikle Türkiye’deki başlıca doğal zeolit rezervlerine ait malzemeleri içeren çimento ve beton sistemleri konusunda sistematik bilgi bulunmamaktadır. Bu projede, Türkiye’deki doğal zeolitlerin inşaat endüstrisinde kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla, Türkiye doğal zeolitlerinin puzolanik katkı maddesi olarak çimento-beton endüstrisinde ve hafif yapı malzemeleri üretiminde hafif agrega olarak kullanılabilirliğinin araştırılarak bu konuda uygulama için gerekli bilimsel verilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; öncelikle Türkiye’deki başlıca iki doğal zeolit rezervinden (Manisa/Gördes, Balıkesir/Bigadiç) temin edilen doğal zeolitlerin karakterizasyonu yapılmış ardından bu malzemelerin puzolanik aktiviteleri, değişik (düşük, orta, ve yüksek) miktarlarda doğal zeolit içeren katkılı çimentoların ve beton karışımlarının özellikleri tespit edilerek değerlendirilmiştir. Ayrıca bu malzemelerin hafif agrega olarak kullanımlarına yönelik özellikleri de tespit edilerek değerlendirilmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda; çalışmalarda kullanılan Gördes ve Bigadiç doğal zeolitlerinin önemli düzeyde puzolanik aktivite gösterdikleri ve bu durumun muhtemelen onların reaktif SiO2 içerikleriyle ve yüksek BET yüzey alanlarıyla ilişkili olduğu; doğal zeolit katkılı portland çimentolarının normal portland çimentosuna kıyasla daha hızlı ilk ve son priz süreleri gösterdikleri ve bu durumun doğal zeolitlerin yüksek BET yüzey alanlarının bir sonucu olarak ortaya çıktığı; doğal zeolit ikamesinin çimento hamurlarının gözenek boyut dağılımını küçülttüğü ve bunun sonucunda çimento hamurlarının basınç dayanımı ve geçirimsizliğini artırdığı; doğal zeolitler sayesinde sadece 180 kg/m3 portland çimentosu iii dozajı kullanılarak 7 günlük basınç dayanımı 25 MPa, 28 günlük basınç dayanımı ise 45-50 MPa düzeyinde olan beton karışımları hazırlanabildiği ve bu beton karışımlarının klor-iyonu geçirgenliklerinin çok düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Gördes doğal zeolitinin temel fiziksel özellikleri açısından hafif agrega olarak kullanılabileceği ancak alkali-silika reaktivitesi açısından, hızlandırılmış metot ile test edildiğinde güvenli görünmesine rağmen bu konuda tedbirli olunması gerektiği tespit edilmiştir.