Kosova’da Murad Hüdavendigâr Türbesi Ve Ek Yapıları

Download
2012-12-1
Şenyurt, Oya
Hudavendigar Gazi", "Gazi Hunkar" adlariyla da anilan I. Murad, Orhan Bey'in Nilufer Hatun'dan olan ogludur. Sirp despotu Lazar, Bosna Krali Tvrtko, Hirvat ve Arnavut prensleri 1388'de ittifak olusturarak baslattiklari Hiristiyan harekati sonucunda, I. Murad'in saltanatinin ve yasaminin butun Osmanli sultanlarindan farkli ve trajik bir bicimde sona ermesine neden olmustur. 1389 yilinda Osmanli tarihinin ilk buyuk meydan savasinin yasandigi Kosova (Karatavuk) sahrasinda sultanin -buyuk olasilikla- savas bitmeden suikaste ugramasi ile yasami sona ermistir (Sakaoglu, 2011, 48-50). Gazaname'ye gore I. Murad, birkac hasekisiyle gelip cesetler arasinda dolasirken, kendisini cesetler arasina saklamis bulunan Milos Kobilovic tarafindan hancerle yaralandi ve az sonra oldu. Ic organlari cikarildiktan sonra sehit dustugu yerde gomuldu; daha sonra, tahta cikan oglu Yildirim Beyazid'in idam ettirdigi kardesi Yakub Bey'in naasiyla Bursa'ya goturulup, Cekirge'deki turbesine defnedildi. Yaralandigi ve oldugu yere Hudavendigar Meshedi denilen bir turbe yapildi (Inalcik, 2010, 104-5). "Kuffarla" savasirken gaza meydaninda sehit olmasi, Turkler arasinda ve Islam dunyasinda Murad Hudavendigar'a kutsallik duzeyinde saygi beslenmesinin gerekcesi olurken, Kosova'da oldugu yere daha sonra yapilan Meshed-i Hudavendigar ile Bursa'daki turbesi de birer ziyaretgah olmustur (Sakaoglu, 2011, 48-50). Bu makalede, Osmanogullari'ndan benzeri bir yazgiyi yasayan baska bir sultanin olmadigi ifade edilen I. Murad'in, Kosova'daki meshedine dair bazi tespitler degerlendirilecektir. Belgelerde, turbe ile birlikte anilmaktan vazgecilmeyen ve turbe kadar onem verilen, ek yapilardan sikca sozedilmektedir. Dolayisiyla, gunumuze kadar pek fazla degisiklik yapilmadan kalan turbenin ek yapilari uzerinde daha fazla yogunlasarak, bilinmeyen mimarileri ve konumlari hakkinda fikir sahibi olmaya calisilacaktir. Kosova'daki turbe ve ekyapilarina dair insaat isleri icin cesitli tarihlere ait yazilmis bazi kararlarin ve emirlerin bulundugu evraklar derlenerek, yapilan tadilatlarin detaylari ve orgutlenmesine dair bilgilerin derli toplu bir bicimde sunulmasi hedeflenmektedir. Tamirlerin sadece bir kronolojik siralama olmasinin disinda, yazismalarin detaylari da arastirmacilarla paylasilacaktir. Simdiye kadar yayimlanan yazili kaynaklarda yapinin yapildigi doneme ait arsivlenmis projelerine rastlanmamakla birlikte, Osmanli'nin gec donemlerindeki onarimlar nedeniyle hazirlanmis projelerin yayimlanmadigi da saptanmaktadir. Yapilan cizimlerin yakin doneme ait roloveler oldugu gorulmektedir. Bu amacla, I. Murad'in Kosova'da bulunan meshedi ve ek yapilarina ait arsivde bulunan proje ve fotograflar uzerine yeni tespitlerin bugun var olmayan ek yapilarina ve konumlarina dair bilinmeyenleri ortaya cikarmasinda katki saglayacagi umulmaktadir.

Suggestions

Türkiye Emek Tarihi Kaynakça ve Materyal Arşivi Oluşturulması
Çelik, Birten; İmren Öztürk, Sibel(2015-12-31)
Türkiye'nin emek tarihine ait Osmanlı döneminden günümüze kadar derli toplu bir kaynakça ve arşiv oluşturulamamıştır. Oysa gerek Türkiye’de gerekse Türkiye dışında çeşitli kişi ve kurumlarda bulunan belge ve yayınlar ile dijital materyaller mevcut olup bunların büyük çoğunluğu Türkiye emek tarihi alanında çalışan akademik ve ilgili çevrelerce bilinmemekte veya kullanımına kapalıdır, dolayısıyla da unutulma ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bu proje ile hedeflenen ilk aşamada Türkiye emek tarihine ...
Egyptian influences on the architecture of Roman Asia Minor
Öztürk, Onur; Güven, Suna; Department of History of Architecture (2002)
Similar to the other Oriental cults in the Roman world, Egyptian deities were quite popular in many Roman cities. This study, first of all, tries to explain the general characteristics of Oriental religions, the reasons of their popularity in the Roman Empire and their development during the ancient period. The diffusion of these cults in the Roman world was not only due to the existing political system or religious beliefs, but also because of their transformation in the course of centuries. In this respec...
Settlement patterns of Altınova in the early bronze age
Dikkaya, Fahri; Erciyas, Deniz Burcu; Department of Settlement Archaeology (2003)
This study aims to investigate the settlement patterns of Altinova in the Early Bronze Age and its reflection to social and cultural phenomena. Altinova, which is the most arable plain in Eastern Anatolia, is situated in the borders of Elazig province. The region in the Early Bronze Age was the conjunction and interaction area for two main cultural complexes in the Near East, which were Syro-Mesopotamia and Transcaucasia, with a strong local character. The effect of the foreign and local cultural interactio...
Kırım Tatar Kimliği; Zayıflayan Dil, Güçlü Bir Etnik Kimlik
Ayata, Ayşe; Yıldırım, Erdoğan(2013-12-31)
Önerilen proje Kırım Tatar örneğinde zayıflayan kültürel elemanlar ve güçlü etnik kimlik arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Kırım Tatar örneğinde, dil, din ve kültürel öğelerin zayıfladığı gözlemlenmektedir. Fakat aynı zamanda güçlü bir etnik aidiyetin varlığından söz etmek mümkündür. Bu yönüyle Kırım Tatar örneği kimlik tartışmaları konusundaki genel geçer tezi sorgulama olanağı sunmaktadır. Bu nedenle Kırım Tatar örneği önem taşımaktadır. Kısa bir araştırmanın da ortaya koyacağı gibi anadil o...
Ankara İstiklal Yahudi Mahallesi Tarihi Dokusu ve Konutları
Avcı Hosanlı, Deniz; Bilgin Altınöz, Ayşe Güliz (2016-12-01)
Osmanlı Dönemi’nde Ankara, diğer birçok Osmanlı şehrinde olduğu gibi, Müslümanların yanı sıra, Ermeni, Rum ve Yahudi gibi Gayrimüslimlerin bir arada bulunduğu bir yerleşimdir. Özellikle 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar Ankara’nın Yahudi cemaatinin büyük bir bölümü Müslümanlarla bir arada, bugün İstiklal Mahallesi olarak adlandırılan Yahudi Mahallesi’nde yaşamıştır. Yahudi Mahallesi, sokak dokusu ve elemanları, geleneksel konutları, Sinagog, Cami ve Mescit gibi dini anıtsal yapılarıyla döneminin so...
Citation Formats
O. Şenyurt, “Kosova’da Murad Hüdavendigâr Türbesi Ve Ek Yapıları,” ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 29, no. 2, pp. 285–311, 2012, Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/2012/cilt29/sayi_2/285-311.pdf.