Türkiye İmalat Sanayinde Yabancı Sermaye Yatırımlarının Yerli Firmaların Verimliliğine Etkileri

Yabancı Sermaye Yatırımları (YSY) küreselleşme sürecine paralel olarak hızla artmış ve artış hızı dünya ticaretindeki artışı ve global GSYİH'nin artışını geride bırakmıştır ve bu artan YSY'nin bir bölümü Gelişmekte olan Ülkelere (GOÜ) yönelmiştir. YSY'lerin bu ülkelerim kalkınma sürecine ve yapısal dönüşümüne olan etkileri tartışma konusudur. Yapılan kuramsal ve görgül çalışmalar, YSY'lerin GOÜ ekonomileri üzerindeki etkilerinin bu ekonomilerde teknolojik gelişme hızını olumlu yönde etkilemek suretiyle gerçekleştiğine işaret etmektedir. Araştırma projemizde, Türkiye imalat sanayinde 1983-2001 dönemi için dört haneli USSS (Uluslararası Standart Sanayi Sınıflandırması, revizyon 2) sektörleri temelinde veri kullanarak YSY'lerden kaynaklanan teknoloji yayılmaların olup olmadığı ekonometrik yöntemlerle sınanacaktır. Türkiye imalat sanayinde yabancı firmalardan yerli firmalara teknoloji, bilgi ve beceri aktarımı olup olmadığının varolan verilerle sınanması; var ise hangi mekanizmalar aracılığıyla bunun sağlandığı, böyle bir aktarımın olmaması halinde ise bunun nedenlerinin incelenmesi YSY'nin günümüzdeki önemi hatırlanırsa bir zorunluluk haline gelmiştir. Başka bir deyişle, projemizde YSY'den kaynaklanan teknoloji yayılma ve taşmalarının (technology spillovers) olup olmadığı ve eğer varsa bunların yerli firmaların verimliliklerine olumlu bir etki yapıp yapmadığının Türkiye imalat sanayinde sektörel düzeyde veri kullanılarak ve uygun ekonometrik yöntemler aracılığıyla sınanacaktır. Projemizde, Türkiye'de 1980 sonrası yabancı firmalar tarafından yapılan doğrudan yatırımların ayrıntılı bir tablosu – inovasyon etkinliklerindeki rolleri de dahil olmak üzere – çizilecek ve bu tablo diğer yeni sanayileşmiş ülkeler ve AB'ye yeni üye olan ülkelerle karşılaştırılacaktır. Daha sonra imalat sanayinde 1983-2001 dönemi için dört haneli USSS (Uluslararası Standart Sanayi Sınıflandırması, revizyon 2) sektörleri temelinde veri kullanarak yukarıda değinilen teknoloji yayılmaların olup olmadığı ekonometrik yöntemlerle sınanacaktır. Bulgular, YSY'den kaynaklanan potansiyel teknoloji aktarımının karşılaştığı sorunların saptanmasına ve bu aktarımın hayata geçirilmesine yönelik politikaların tasarlanmasına katkıda bulunacaktır.