Hububat Ticareti ile İlgili Akdeniz Düşüncelerinin Avrupa’xxya Aktarımında Bir Köşe Taşı: Ferdinando Galiani’xxnin Dialogues sur le commerce des bleds adlı yapıtı

2018-08-01
Ağır, Münis Seven
Özveren, Yaşar Eyüp
Akdere, Çınla
Bu çalışma modern iktisat düşüncesinin Joseph A. Schumpeter’in deyimiyle “kayıp bilgisi”nin Akdeniz Dünyası’ndaki izlerini sürer. Bu çabamızda yola çıkış noktamız 18. yüzyıl hububat ticareti tartışmalarının önemli eserlerinden biri olan Napolili iktisatçı Ferdinando Galiani’nin Dialogues sur le Commerce des Bleds adlı yapıtı. Bu eserin özellikle Akdeniz erken modern dünyasındaki kökleri nedeniyle hem içeriği hem de stili açısından yeterince anlaşılmadığını ve Avrupa iktisadi düşüncesi ile ilgi ve ilişkisinin yeterince takdir edilmediğini düşünüyoruz. Çalışmamızda Galiani’nin eserini Akdeniz bağlamında anlama çabasıyla önce özellikle İspanya, Kuzey Afrika ve Osmanlı kaynakları üzerinden hububat iaşesi politikalarını ve bu politikalara dair düşünceleri ele alıyoruz. Bir yandan Akdeniz jeopolitik bağlamında hububat politikasının kısıtlarına, bir yandan bunun bir uzantısı olarak metinlerde gözlediğimiz paralelliklere dikkat çekiyoruz. Daha sonra Galiani’nin ancak daha geç bir zamanda, Avrupa iktisadi düşüncesinin tarihsel ve kurumsal bir hattının ortaya çıkması ile ilgi gördüğüne dikkat çekiyoruz. Aradaki kayıp dönemde Avrupa iktisadi düşüncesinin daha soyut ve içsel olarak tutarlı bir kurama doğru ilerlerken, Akdeniz dünyasının daha kurumsal ve politika odaklı kaldığını; bu yüzden de Galiani’nin yapıtının Avrupalı okur için “kayıp” olduğunu tespit ediyoruz. Galiani, kendi içsel dinamikleriyle değişmeye başlamış Avrupa iktisadi düşüncesinde kendine yer bulan, erken dönem Akdeniz iktisadi düşünürlerinin sonuncularındandı. Galiani’nin Napoli’den Paris’e ve arzu ettiğinin aksine tekrar Napoli’ye taşınma serüveni bu yüzden sembolik bir içeriğe de sahiptir.

Citation Formats
M. S. Ağır, Y. E. Özveren, and Ç. Akdere, “Hububat Ticareti ile İlgili Akdeniz Düşüncelerinin Avrupa’xxya Aktarımında Bir Köşe Taşı: Ferdinando Galiani’xxnin Dialogues sur le commerce des bleds adlı yapıtı,” Turkey, 2018, p. 31, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/74240.