Hayat kısa: uyanık kal!

2018-11-15
Türkarslan, Kutlu Kağan
Okay, Deniz
Çevrim, Mustafa
Bozo Özen, Özlem
Amaç: Geçmişten bu yana uyku ve ölüm halleri birçok kültür tarafından benzer ve ilişkili kavramlar olarak değerlendirilmiştir. Uyku günü sonlandırmamızı sağlarken, uyandığımız her yeni günde ömrümüzden bir gün daha eksilmektedir. Gece uykusu günü sonlandıran aktivite olmakla beraber insanın fiziksel ve psikolojik sağlığı için yeri doldurulamaz bir süreçtir. Öte yandan geçen yüzyıldan bu yana ortalama uyku sürelerinde ve uyunan uykunun kalitesinde anlamlı düşüşler gözlemlenmiştir. Uyku parametrelerindeki bu değişimlerin birçok sosyolojik, psikolojik ve kültürel nedenleri olduğu düşünülmektedir. Son yıllarda çalışılmaya başlanan bu nedenlerden önemli bir tanesi de kişinin özel bir neden olmaksızın uyku saatini erteleme davranışıdır. Erteleme davranışları genel olarak olumsuz aktiviteler ile ilişkilendirilirken, uyku gibi olumlu etkileri ağır basan bir aktivitenin ertelenmesi araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Bu araştırmanın temel hipotezi uyku saatini erteleme davranışının altında yatan sebeplerden bir tanesinin uykunun ölümü çağrıştırıyor olması ve bu nedenle uykunun ertelenmeye çalışılan bir aktiviteye dönüştüğüdür. Yöntem: Bu hipotezi test etmek amacıyla 229 katılımcıdan ölüm korkusu, uyku saatini erteleme, hayat amacı, öz-kontrol ve sirkadiyen enerji düzeyi gibi değişkenler 20. Ulusal Psikoloji Kongresi: Biimlerin Kesişme Noktasında Psikoloji 232 ile ilgili veri toplanmıştır. Bulgular: Yapılan biçimleyici analize göre erkek katılımcıların ölüm kaygılarının, uyku saatini erteleme davranışlarını anlamlı olarak etkilemekte olduğu bulunmuştur. Bu etki, öz-kontrol ve sirkadiyen enerji düzeyi gibi değişkenler kontrol edildikten sonra da istatistiksel anlamlılığını korumuştur. Kadın katılımcılar için ise anlamlı bir etki bulunmamıştır. Tartışma: Çalışmanın sonuçlarında gözlemlenen cinsiyet farklarına dair açıklamalar sunulmuş ve çalışmanın kısıtlılıkları ile gelecek çalışmalar için öneriler güncel literatürün ışığında tartışılmıştır.
Citation Formats
K. K. Türkarslan, D. Okay, M. Çevrim, and Ö. Bozo Özen, “Hayat kısa: uyanık kal!,” Ankara, Türkiye, 2018, p. 231, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: http://halic.edu.tr/documents/fenedebiyat/20-ulusal-psikoloji-kongresi-bildiri-ozetleri-kitabi-2.pdf.