İmaret kavramı üzerinden erken Osmanlı Ters T planlı zaviyeleri ile aşhanelerin ilişkisi: Osmanlı aşhanelerinin kökenine dair düşünceler

2016-6-1
BUDAK, Ayşe
İmaret/imarethane terimi, sanat ve mimarlık tarihi yazınında farklı yapı türlerini adlandırmak için kullanılmıştır. İmaretin kelime anlamı; umran, bayındırlık (mamuriyet) ve yoksullara yiyecek dağıtmak üzere kurulmuş olan hayır evidir (Devellioğlu, 2005, 433). İmaret terimi yaygın olarak üç farklı anlamda kullanılmaktadır. Bunlar, 1-Erken Osmanlı Ters T Planlı zaviyelerini tanımlamak, 2-Osmanlı külliyeleri içinde yer alan ve külliye çalışanları, medrese ve mektep öğrencileri ile külliyenin misafirhanesinde kalanlar ve fakirlerin ücretsiz yemek aldıkları mutfakları tanımlamak, 3-Bayındırlık anlamı ile ilişkili olarak bir şehirde bulunan tüm yapıları nitelemek için kullanımıdır. Bu terimi yapılan bilimsel çalışmalarda bir şehri imar etmek için inşa edilmiş tüm yapı türleri için kullanan ilk kişi Osman Nuri Ergin olmuştur (Ergin, 2007, 3).İmaret teriminin yukarıda sıralanan kullanımlarından ilk ikisine odaklanıldığında birbiri ardına sorular ortaya çıkmaktadır. Aynı anda mimarlık sahnesinde görülmeye başlanan ters T planlı zaviyelerin ve aşhanelerin imaret terimi ile nitelenmesi rastlantısal bir kullanım mıydı? Bu mutfaklarının ilk örneği neredeydi ve planı nasıldı?

Citation Formats
A. BUDAK, “İmaret kavramı üzerinden erken Osmanlı Ters T planlı zaviyeleri ile aşhanelerin ilişkisi: Osmanlı aşhanelerinin kökenine dair düşünceler,” METU JOURNAL OF THE FACULTY OF ARCHITECTURE, vol. 33, no. 1, pp. 21–36, 2016, Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/2016/cilt33/sayi_1/21-36.pdf.