Türkçe r nin akustik incelenmesi bölge ve cinsiyet farklılıklar

2008-05-01
Türkçe /r/ çeşitli kaynaklardaki tanıma göre, dişeti ya da öndamaktaeklemlenen çarpmalı ünsüzdür (Aksan, 1978; Göknel, 1974;Kornfilt, 1997; Lewis, 2000). Değdiği yerde birkaç vuruş yapanyuvarlanan türü [r] sözcük başında bulunur (Selen, 1979). Sözcükortasında tekvuruşlu ya da yuvarlanmayan türü [ɿ] kullanılır (Selen1979). Sözcük sonunda [ ] ötümsüzleşir (Göksel ve Kerslake, 2005;ɾErguvanlı-Taylan, 2000; Kornfilt, 1997). Bazı kaynaklar sözcüksonundaki [ ]’nin sürtünmeli olduğunu belirtmektedir (Erguvanlı-ɾTaylan, 2000; Selen, 1979). Bu özelliğin bütün kaynaklardabelirtilmemiş olması araştırmaya değer bir nitelik olduğunugöstermektedir. Dolayısıyla çalışmamızın odak noktası sözcük sonu[ ]’nin sürtünmeli olduğunu akustik olarak göstermeye çalışmaktır.ɾAyrıca sürtünmeli değişkenin kız ve erkek deneklerin kullanımındabir fark gösterip göstermediğine bakılacaktır. /r/’nin değişkenlerinin spektral özelliklerinin PRAATprogramı ile açığa çıkarılması planlanmaktadır. Bu programşuadresten elde edilmiştir:http://www.fon.hum.uva.nl/praat/. 18–21yaşlarında, ağız farklılıkları göstermeyen 4 kız 4 erkek üniversiteöğrencisinin /r/’nin dağılımını gösteren sözcükleri 4-5 keretekrarlamasıyla elde edilecek ses kayıtları spektral incelemedengeçirilecektir. Kısaca, bu çalışma /r/’nin biçimbirimciklerini,özellikle sözcük sonu değişkenin özelliklerini akustik incelemelerlebelirlemek, cinsiyet farkının sözcük sonu değişken için önemli olupolmadığına bakmak amacını taşımaktadır.
Citation Formats
D. Zeyrek Bozşahin, Ç. Hatipoğlu, and N. B. Atalay, “Türkçe r nin akustik incelenmesi bölge ve cinsiyet farklılıklar,” presented at the 21. Ulusal Dilbilim Kurultayı, 10 - 11 Mayıs 2007, Mersin, Turkey, 2008, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/87026.