Hide/Show Apps

Türkçede seçenek sorularının sözdizimi ve anlambilimi

Önerilen bu çalışma, Türkçede seçenek sorularının sözdizimi ve anlambilimi üzerine yapılmış kuramsal bir çalışmadır. Seçenek soruları, konuşmada kendisine hitap edilen kişiye bir takım seçenekler sunan ve ondan, bu seçeneklerden birisini seçmesini isteyen sorulardır. Türkçede bu tip sorularda, seçeneklerden her biri genellikle evet/hayır sorularında soru eki olarak kullanılan –mI eki ile yüklenir. Seçenekler tercihe göre “yoksa” kelimesiyle de bağlanabilirler. Evet/hayır sorularının yalın bir örneği (1)’de, seçenek sorularının bir örneği ise (2)’de verilmiştir.1. Ankara’ya mı gitmek istiyorsun?2. Ankara’ya mı (yoksa) İstanbula’mı gitmek istiyorsun? Seçenek soruları Türkçe soru eki –mI’nın dağılımını içeren birçok çalışmada bahsedilmesine rağmen (Aygen, 2007; Göksel ve Kerslake, 2005; Kelepir, 2001, ve birçoğu), Türkçe’deki seçenek soruları sözdizimsel ve anlambilimsel oluşumları bakımından detaylı olarak incelenmemiştir. Diğer dillere bakıldığında, seçenek sorularının yapısı yazında yoğun olarak tartışılan bir konudur. Buradan hareketle, bu çalışmanın amacı iki yönlüdür: (i) çalışma, Türkçe sözdiziminde daha önce araştırılmamış bir alanın boşluğunu doldurmak için girişimde bulunur ve (ii) bunu gerçekleştirerek, evrensel dilde soru yapılarının dilbilgisine dair varolan öngörülere katkı yapmayı amaçlar.