Kentsel Mekânın Üretim Ve Değerleme Süreçlerine Marksist Emek-Değer Kuramı’nın Uygulanması

2021-05-01
Kapitalist sistem içinde mekân, toplumsal yapıyı oluşturan güç ilişkilerinin bir yansıması olarak görülmekte ve bu ilişkiler çerçevesinde şekillenmektedir. Sistem, aynı zamanda mekân algısını ve mekâna yönelik yaklaşımları da etkileyerek mekânı ancak belirli bir düşünce sistemi içinde tartışmaya olanak sağlamaktadır. Bu kısıtı aşmak için başta Marksist düşünce olmak üzere pek çok alternatif düşünce sisteminden yararlanılmaktadır. Sunulan çalışma da Marksizm’den esinlenerek kullanılmakta olan “mekân üretimi” ve “mekânın metalaşması” kavramlarının ötesine geçmeyi amaçlamıştır. Marx’ın Emek-Değer Kuramı’nın, üretilen mekânın değerlenmesi sürecine uygulanmasıyla sürecin üzerindeki “örtü” kalkmış, sürecin aktörleri ve aktörlerin katkı alanları farklı ölçeklerde tanımlanabilir hale gelmiştir. Bunun sonucunda aktörler ve aktörlerin mekân üretiminde ortaya koydukları emek üzerinden kentsel ölçekte yeni bir mekânsal adalet kurgusunun ilk işaretleri gözlemlenebilmiştir. Çalışma kapsamında beş konut projesini içeren saha çalışması aracılığıyla Emek-Değer Kuramı’nın mekân ve mekânsal değer üretim süreçlerine daha ayrıntılı bir biçimde uygulanması sağlanmıştır. Bahçelievler, Ankara’da bulunan beş konut projesi üzerinden konut üretim süreçlerinin çözümlenmesiyle ortaya çıkan aktör-emek ilişkisinin, düşünsel emeğin olası katkılarını sınırlarken, fiziksel emeğin sömürülmesine ise daha çok olanak sağladığı görüşmüştür. Konut üretim süreçlerinin emek-değer yaklaşımı çerçevesinde kurgulanması durumunda, başta yapı güvenliği olmak üzere yenilikçilik, estetik değer, mekânsal kalite, mekânsal/çevresel bütünlük ve mekânsal sürekliliklerin sağlanması gibi pek çok alanda yeni düşüncelerin gelişmesine olanak sağlanabileceği öne sürülmüştür.

Suggestions

A research on resilience of urban public spaces: the case of Güvenpark, Ankara
Tümer Ergün, Ece; Büyükcivelek, Ahmet Burak; Department of City Planning (2020-10-23)
Cities are constantly changing and developing within the framework of social, economic, technological and political contexts. Therefore, it is increasingly common to accept cities as dynamic and complex systems instead of predictable systems. The strong relationship between urban planning and resilience has found itself in many different areas in the literature, for example, flexible planning strategies have been proposed in the urban planning literature to combat chaotic processes and sudden changes. Altho...
Urban movements related to (re)production of urban space: debates on selected projects in İstanbul
Çobanyılmaz Öztürk, Pınar; Kayasü, Serap; Department of City and Regional Planning (2018)
Socially produced urban space is located at the core of contradictions and conflicts. Capitalist mode of production and its special relation with urban space introduced different bases for urban conflicts at every stage of capitalist relations. In the latest stage, market-led urban process has defined new roles for urban space. Particularly, (re)production of urban space on the basis of market demands and with the logic of commodification and privatization has established the foundations of current urban co...
Local governments and civic engagement in network society: the cases of Kadıköy and Üsküdar municipalities
Çavuş, Gülin; Şengül, H. Tarık.; Department of Urban Policy Planning and Local Governments (2019)
Network Society is assumed to be more democratic and participatory. However, this assumption has come under critical scrutiny recently. Social media is one of the key arenas through which various groups and institutions share information and express opinions. Although it is not possible to think the social life without social media anymore, nevertheless whether such interactive fields are really democratic and effective means of communication is a question mark. This thesis problematizes civic engagement in...
Kentsel Mekanın Üretiminde Raslantısallık Sorunu Üzerine
Keskinok, H. Çağatay (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 1998)
Urban space is socially produced. It is a product of a dialectical relationship between the 'space as a locus of affairs' and the 'focus of agents'. This social production of space is not realized autonomously. Space is structured, restructured, produced, reproduced and transformed by the conscious and unconscious efforts of the agents and by the mediation of all of these. The relationship between structure and agency is a dialectical one. These are (re)determined and (re)defined at different levels of the ...
Urban Development Projects And The Construction Of Neo-Liberal Urban Hegemony: The Case Of İzmir
Penpecioğlu, Mehmet (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2013-6-1)
Son 30 yıllık süreçte neo-liberalizme eklemlenmiş bir çok ülkede, büyük ölçekli kentsel projeler (BKP’ler) başat bir girişimci kentsel siyasa mekanizması haline gelmektedir. Mekanın üretiminde hegemonik bir güç inşa eden BKP’ler ile; merkezi iş alanları, turizm merkezleri, korunaklı ve lüks konut alanları ve alışveriş merkezleri gibi “neo-liberal kentleşme” mekanları üretilmektedir. BKP’ler “mekan üretiminin hegemonik projeleri” olarak yalnızca sermaye birikim ilişkilerinin yeniden üretilmesinde değil; aynı...
Citation Formats
A. B. Büyükcivelek, “Kentsel Mekânın Üretim Ve Değerleme Süreçlerine Marksist Emek-Değer Kuramı’nın Uygulanması,” İdealkent, pp. 556–591, 2021, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://dergipark.org.tr/en/pub/idealkent/issue/57686/729269.