İç Grubu Kayırma ile İç ve Dış Gruba Eşit Davranmanın Nedensel Atıfları

2019-06-01
İnsanlar benlik saygılarını yükseltmek veya gruplar arası ilişkilerdendeki avantajlı konumlarını korumak için iç grup üyelerini dış grup üyelerinden daha olumlu değerlendirebilirler. İç grup yanlılığı olarak ifade edilebilecek bu davranış süresince hem iç - dış grup üyelerine yönelik kişisel tutumlar hem de gruplar arası ilişkilerin tarihsel geçmişi ve bu tarihsel sürecin yarattığı ya da değiştirdiği kültürel kodlar aktif olarak kullanılır. Böylelikle iç ve dış grubun değerlendirilmesinde farklı nedensel atıflar ortaya çıkar. Oysa alanyazında iç grup yanlılığı çoğunlukla bir bağımlı değişken olarak ele alınıp, genellikle iç grup yanlılığı üzerinde etkisi bulunan değişkenler ile bu değişkenlerin iç grup yanlılığı üzerindeki etkisinde rolü olan düzenleyici ve aracı değişkenler incelenmiştir. Bu araştırma ise iç grup yanlılığı sergileme ile iç ve dış gruba eşit pay verme davranışlarının nedensel atıflarını betimlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada kendisini Türkiye’nin en kalabalık iki etnik grubundan -Türkler ve Kürtler- birisine ait olarak kimliklendiren katılımcılardan, her iki grubun da sorumlusu olduğu belirtilen toplumsal bir kargaşa durumunda bir miktar parayı Kürtler ve Türkler arasında bölüştürmeleri istenmiştir. Ardından katılımcılardan kaynak paylaştırma kararlarının ardında yatan nedenleri açık uçlu olarak yazmaları istenmiştir. Verilen cevapların içerikleri tematik analiz bağlamında incelenerek iç ve dış gruplarına eşit pay veren katılımcıların bu davranışlarını beş -ayrımcılığa karşı eşitlik ve adalet, insan olmak, eşit ihtiyaç, çatışmadan kaçınmak ve grupları yeniden kategorilemek-, iç grup yanlılığı yapan katılımcılar için ise dört -benzerlik, iç grubu olumlama, dış grubu olumsuzlama ve ihtiyaç- nedene atfettikleri görülmüştür. Tematik kodlama için yargıcılar arası tutarlılık Cohen’s κ .65 ile .92 arasında değişmektedir. Temaların Türk ve Kürt katılımcıla için kullanım oranları ve bu oranlar arasındaki farklılıklar Sosyal Kimlik Kuramı kapsamında tartışılmıştır.

Citation Formats
S. Çoksan, “İç Grubu Kayırma ile İç ve Dış Gruba Eşit Davranmanın Nedensel Atıfları,” Nesne Psikoloji Dergisi, vol. 7, pp. 83–101, 2019, Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/30662.