Hide/Show Apps

Sfalerit konsantrelerinden oksitleyici basınç liçi ile çinko kazanımı

1995
Topkaya, A. Yavuz
Geveci, Ahmet
Güresin, Nurşen
Bu çalışmada,yaklaşık % 50 çinko içeren Çayeli -çinko sülfür konsantresine oksitleyici basınç liçi veya Sherritt Gordon prosesinin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Çayeli çinko sülfür konsantresinin ayrıntılı olarak karakterizasyonundan sonra titanyum otoklavda oksijen basıncı altında liç deneyleri gerçekleştirilmiştir. Sıcaklık (120-160 °C), süre (60-180 dakika), oksijen kısmi basıncı (200-1000 kPa), sülfürik asit konsantrasyonu ( 145-205 gpl) ve yüzey-aktif reaktif oranı (lignosülfanat / quebracho =1/3 -3/1) incelenen liç değişkenleridir. Değişkenlerin düzeyleri, proses hakkında literatürden elde edilen bilgiler dikkate alınarak saptanmıştır. Deneyler, basınç liçi sisteminin kompleks olması dikkate alınarak liç değişkenlerinin çinko liç verimi üzerine etkisini ve bu değişkenlerin birbirleriyle olan etkileşimlerini saptayabilmek amacı ile istatistiki bir deney planına göre gerçekleştirilmiştir. Deneylerde elde edilen çinko liç verimi verileri istatistiki metodlar ile analiz edilmiş ve proses değişkenlerinin çinko verimi üzerindeki etkisini ifade eden ikinci dereceden bir regrasyon denklemi elde edilmiştir. Çalışılan değişken aralıklarında çinko liç verimini yaklaşık olarak veren bir polinom olan denklem, çalışılan değişkenler arasında etkileşim olduğunu göstermiştir. Bu, herhangi bir değişkenin çinko liç verimi üzerindeki etkisinin, etkileşim içinde olduğu diğer değişkenlerin düzeyine bağlı olduğunu göstermiştir. Her defasında tek bir değişkeni değiştirerek yapılan çalışmalar hiçbir zaman bu etkileşimleri ortaya çıkaramayacak ve değişkenlerin çinko liç verimi üzerindeki etkileri hakkında yanlış yorumlara yol açabilecek ve değişkenlerin düzeyi değiştirildiğinde tahmin yapmayı imkansız hale getirecektir. Bu çalışma, oksitleyici basınç liçi prosesinin Çayeli çinko sülfür konsantresine proses değişkenlerinin düzeylerine bağlı olarak % 99'u aşan çinko liç verimleri elde edilerek uygulanabileceğini ve istatistiki deney planı ve analizinin, bu çalışmada olduğu gibi, güvenilir sonuçlar elde etmede faydalı bir yaklaşım olduğunu göstermiştir.