Hide/Show Apps

Zanaatkarlığın Sınıf ve Etnisite Bağlamında Çözülüş ve Dönüşümünde İki Hat: Mardin ve Trabzon’daki Altın ve Gümüş İşlemeciliği

Bu araştırmada incelenecek olan altın ve gümüş işleme zanaatlarının geçmişe dair belleksel dökümü ve bugünün içinde konumlanışı, kapitalist modernleşme ve endüstrileşme süresince geçirdiği tahrifat ya da çözülme nedenlerinin anlaşılmasına kaynaklık etmektedir. Bu zanaatların geçirdiği dönüşüm, zanaatın Mardin ve Trabzon serüveni göz önünde bulundurulduğunda, Cumhuriyet Türkiye’sinin ulus-devlet inşa sürecinde gayrimüslimlere yönelik politikalarının ve bu bağlamda ekonominin ve toplumun Türkleştirilmesi ve homojenleştirilmesinin gerçekleşmesi için araçsallaştırdığı ideolojik ve politik uygulamalarının bir sonucu olarak kendini gösterdiğini söylemek mümkündür. Öte taraftan zanaatının/ zanaatkârlığının çözülüşü aynı zamanda küresel ve endüstriyel kapitalizmin beraberinde getirdiği esnek üretim, vasıfsızlaşmış emek, güvencesizlik, ucuz işgücü ile var olan üretim kültür ve kurumlarının aşındırılması gibi tahribatları daha görünür kılmaktadır. Bu noktada kayda değer bir diğer saptama da, bu emek/zanaatın tahribat sürecinin Mardin ve Trabzon’da aynı şekilde ve koşullarda tecrübe edilmiş olduğudur. Dolayısıyla altın-gümüş işleme zanaatı, hem ulus-devlet inşa süreci hem de kapitalist birikim ve tahakküm süreci boyunca geçirdiği değişim ve dönüşüm hakkında bir izlek sunmaktadır. Zanaatın dönüşümündeki bu iki dinamik literatürde bu araştırmanın izleyeceği yola katkı sunması açısından iki yoldan gidilip kesiştirilebilecek pek çok kaynak referans olarak alınabilecektir.