Hide/Show Apps

KOBİ’LERİN AFETLERE KARŞI HAZIRLIKLI OLMALARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: BİR ANKET ÇALIŞMASI

Mali bilançosu veya net satış hasılatları yıllık 25 milyon TL’yi aşmayan ve yıllık 250’den az kişiye istihdam olanakları sağlayan işletmeye genel olarak küçük ve orta büyüklükteki işletme, kısaca KOBİ denilir. KOBİ’ler de kendi arasında yıllık net satış hasılatları ya da mali bilançolarına ve istihdam ettikleri kişi sayısına göre mikro işletme, küçük işletme ve orta büyüklükteki işletme olmak üzere 3 grupta incelenir. Türkiye’de KOBİ’lerin ekonomik hayatta rolü önemlidir. Bu işletmelerin ekonomiye sağladığı en önemli katkılar arasında devlete vergi vermek ve topluma istihdam olanakları sağlamak gelmektedir. İstatistiksel olarak incelendiğinde, hizmet ve üretim sektörlerinin toplamı düşünüldüğünde, Türkiye’de KOBİ’ler toplam işletmelerin %99,8’ini oluşturmakta ve istihdamın %76,7’sini yaratmaktadır (OECD, Economic Outlook, 2010). İşletmelerin, özellikle de ekonomide bu kadar önemli bir rolü olan KOBİ’lerin günlük hayatta maruz kalabileceği değişik tipte riskler vardır. Bu riskleri belli başlıca, afet riski, ekonomik konjonktürden kaynaklanan riskler, finansal durumun kötüleşmesi riski ve iflas riski olarak sıralayabiliriz (Han and Nigg, 2011; Webb,Tierney, and Dahlhamer, 2000). KOBİ’ler bu riskler sonucunda birçok kayba uğramaktadırlar ve yukarıda bahsedilen risklerden özellikle afet riskine karşı oldukça duyarlıdırlar. KOBİ’lerin bu risklerden daha az etkilenmeleri için, bu risklere karşı belli önlemler almaları ve hazırlıklar yapmaları gerekmektedir. Bu çalışmada, KOBİ’lerin alabilecekleri bu hazırlık önlemlerini etkileyen faktörleri inceleyeceğiz. Kısacası, bu projenin amacı, iktisadi hayatta önemli bir paya sahip olan KOBİ’lerin afetlere karşı hazırlıklı olmaları için aldıkları önlemleri etkileyen faktörleri ortaya çıkarmaktır. Bu faktörleri tespit etmek için gerekli olan verileri elde etmek amacıyla Ankara’daki üniversitelerin teknokentlerindeki girişimlerle temasa geçmeyi ve bir anket çalışması yapmayı hedefliyoruz. Psikoloji, işletme ve istatistik dallarının bu çalışmada bir araya geliyor olması, projeye disiplinler arası bir özellik katmaktadır.Literatürde, ABD gibi gelişmiş, deprem, hortum ve kasırga gibi afetlerin sık rastlandığı ülkelerdeki afet araştırma merkezlerinin topladıkları verilere göre yapılmış çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmalarda genel olarak işletmelerin; çalıştırdıkları personele göre büyüklüğü, yaşı, daha önceden sahip oldukları afet tecrübesi, finansal durumları, içinde bulundukları sektörler, mülkiyet sahipliği ve lokasyonları gibi faktörlerin afetlere hazırlıklı olmayı nasıl etkiledikleri incelenmiştir. Bu projede hazırlanan anket aracılığıyla daha önceki çalışmalara ek olarak iş yeri sahibinin demografik özellikleri, kişilik yapısı ve deprem ve yangın gibi meydana gelebilecek felaketleri nasıl bir risk olarak algıladıkları gibi değişkenlerde alınmış ve/veya alınması düşünülen tedbirleri etkileyebilecek faktörler olarak incelenecektir. Böylelikle afet riski yönetimini gibi disiplinlerarası bir literatüre yalnızca çok az çalışılan bir grup olan işyerlerini çalışmış olma açısından değil modele farklı değişkenleri de ekleyerek katkıda bulunmayı hedeflemekteyiz.