Yapılı Çevrede Yangın Kırılganlığı ile Konum Belirleme Teknolojilerinin Birleştirilmesi

2017-06-15
Yapı güvenliği konusunda, yapı elemanlarının detaylarının biçimsel kararlarında, estetik kaygıların yanı sıra çeşitli standartların ve yönetmeliklerin de etkisi vardır. Mimarlar bu türden etkileri, tasarım süreci başlamadan yapıyı şekillendiren bir durum olarak algılamakta; bu durumu yaratıcı tasarım sürecine kısıtlayıcı etkenler olarak görmekte ve konu ile ilgili araştırmalara tereddütlü yaklaşmaktadırlar. Bu yaklaşım, dayanakları eskilere dayanan ve geçerliği kalmamış olan kuralların deterministik yaklaşımlarının süregelmesi ve halen belirleyici olarak kabul edilmesinden kaynaklanmaktadır. Yönetmeliklere dayanan değerlendirmelerin aksine, performans temelli tasarım, yapının bir bütün olarak gerekli performans değerlerini sağlayıp sağlamadığını test etmeyi amaçlar. Yapı sistemlerinin karmaşıklığının, yapı performans girdilerinin ve kullanıcı çeşitliliğinin artması ile bilinmeyen ve bulanık çoklu değişkenler ortaya çıkmaktadır. Bu çok girdili tasarım ve uygulama sistemi, yapının zayıf performans parametrelerinin belirlenmesi için, karar vericinin sezgi ve muhakeme deneyimlerini kullanarak hızlı yanıt verebilen değerlendirme yöntemlerini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda geliştirilmekte olan performans tabanlı kırılganlık analizi sayesinde yapı elemanlarının yangına dayanıklı tasarımı kapsamında zayıf kaldığı yönlerinin tasarım aşamasında belirlenebilmesi ve gerekli önlemlerin zamanında alınabilmesi hedeflenmiştir. Buna paralel olarak kapalı alanlarda konum tespiti inşaat sektörü için geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu kullanımlara binada kullanıcı varlığı tespiti, inşaat alanlarında otomatik mal takibi, tesis bakım ve sürdürülmesinin desteklenmesi ve bina acil durum müdahalelerinde insanların yönlendirmesi dâhildir. Bu uygulama alanları ile kaçış yolu değerlendirmesi ve performans tabanlı yönlendirme sistemleri çakışmaktadır. Bu çalışmada, yangın kaçış yolları tasarımı parametrelerinin konum belirleme teknolojileri kullanılarak mekanlardan kullanıcı ve ekipmana dair gerçek zamanlı ya da kümülatif konum verilerinin toplanması ve bu verilerin acil durum yönlendirmesinde potansiyel kullanımları irdelenmiştir. Acil durum anında yapı kullanıcıların konumlarının doğru belirlenip, kırılganlık analizi ile tespit edilen en güvenli ve en hızlı kaçış yolu aracılığıyla çıkışlara yönlendirilmeleri hedeflenmiştir. Bunun yanı sıra, bina içerisindeki insanlarının pozisyonlarının belirlenip ve dinamik kaçış yollarına yönlendirilmesi ile tahliye süresini ve tahliye anındaki yaralanma vakalarını minimize etmek amaçlanmaktadır.

Citation Formats
N. Kızılkaya Öksüz, A. M. Tanyer, and M. K. Pekeriçli, “Yapılı Çevrede Yangın Kırılganlığı ile Konum Belirleme Teknolojilerinin Birleştirilmesi,” ODTÜ Mimarlık Fakültesi, Ankara, Türkiye, 2017, p. 228, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/74433.