Yerel katılım yöntemi olarak mahalle komiteleri: Bursa Nilüfer Belediyesi üzerinden bir değerlendirme

2018-10-30
Yerel yönetimlerin hemşerilerin katılımını sağlayarak, istek, sorun ve önerilerinden haberdar olup onlara duyarlı davranması, verilen hizmetler ve hizmet kalitesi konusunda vatandaş memnuniyetinin sağlanması yolunda ilk sırada yapılması gerekenler arasında gelmektedir. Türkiye’de yerel yönetimler düzeyinde halkın karar alma mekanizmalarına katılımı konusu günümüz kamu yönetiminde sıkça tartışılmaktadır. Bu bağlamda, halkın yerel yönetimlere katılımını sağlayacak mekanizmaların ve yöntemlerin sayısı da artmıştır. Kent konseyleri, mahalle meclisleri ve komiteleri, kamuoyu yoklamaları, meclis toplantılarına katılım, danışma kurulları başlıca katılım mekanizmaları arasında yer alırken sosyal medya araçları, belediye web siteleri, online anketler gibi bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanıldığı katılım araçları da giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bir yerel katılım yöntemi olarak mahalle komitelerini değerlendirmektir. Çalışmada, Türkiye’de mahalle komiteleri uygulamasının 2009 yılından beri öncülüğünü yapan bir belediye olan Bursa Nilüfer Belediyesi üzerinden bir analiz yapılmaktadır. Nilüfer Kent Konseyi tarafından uygulanmakta olan Mahalle Komiteleri projesinin amacı, mahalle ölçeğinde bir yönetim birimi oluşturulması ve bu suretle karar alma süreçlerine hemşerilerin etkin katılımının sağlanmasıdır. Nilüfer Belediyesi Mahalle Komiteleri İşleyiş Yönergesine göre, “Mahalle Komiteleri, mahallenin ortak ihtiyaçlarını belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla işbirliği yapmak ve mahallelinin kamu yönetimlerinin karar süreçlerine katılımını sağlamak konularında çalışmalar yürütür, mahallesiyle ilgili önceliklere karar verir ve projeler üretir. Toplantı, eğitim, proje ve benzeri konularda Nilüfer Kent Konseyi’nden destek alır.”1 Nilüfer Kent Konseyi, Kadın Meclisi, Gençlik Meclisi ve Mahalle Komitelerinde alınan kararlar doğrudan Nilüfer Belediye Meclisi gündemine taşınmaktadır. Çalışmada öncelikle yerel katılım, mahalle komiteleri ve işleyişiyle ilgili genel bir tartışma yapılmaktadır. Ardından Nilüfer Belediyesi’nin mahalle komiteleri uygulaması incelenerek vatandaşlar gözünden bir analiz gerçekleştirilmektedir. Veri toplama yöntemi olarak yüz yüze anket tekniği kullanılmıştır. Anket aracı, Nilüfer belediyesine bağlı 64 mahallede ikamet eden, mahalle nüfusunun genel nüfusa orantısı göz önüne alınarak her mahalleden rassal olarak seçilen 18 yaş ve üzeri toplam 500 kişiye, danışmanlık şirketinden hizmet alınarak yüz yüze uygulanmıştır. Anket ölçeği yerel katılım algı ve davranışlarını ölçmeye yönelik sorulardan oluşmuştur. Veriler üzerinde betimsel istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Bulgulara göre, vatandaşlar hizmet önceliklerinin belirlenmesi ve yerel sorunlarla ve ihtiyaçlarla ilgili çözümlerin belirlenmesi süreçlerinde vatandaş/sivil toplum katılımını göreceli olarak daha önemli bulmaktadır. Vatandaşlar genel olarak yerel katılımın sonuçları konusunda da olumlu algılara sahiptir. Vatandaşların en çok katılım gösterdikleri karar alma süreci, yerel sorun ve ihtiyaçların belirlenmesi sürecidir. Çalışmaya katılan vatandaşlardan Mahalle komiteleri yoluyla katılım gösterenlerin oranı %50 civarındadır. Araştırma sonuçları yerel katılımla ilgili olumlu algılar olmasına karşılık katılım bilincinin ve yerel katılım düzeyinin geliştirilmeye ihtiyacı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, “Vatandaşların Belediye Hizmet Kalitesi Algısı ve Yerel Katılım İlişkisi: Nilüfer Belediyesi Örnek Olay İncelemesi” isimli ve 215K154 nolu TÜBİTAK projesinden elde edilen verilerden üretilmiştir.

Suggestions

E-Katılım ve Belediye Hizmet Kalitesi Algısı İlişkisi: Nilüfer Belediyesi Örneği
Yavuz, Nilay (2017-11-01)
Demokrasinin gelişmesinde ve günlük yaşam için gerekli yerel hizmetlerin sağlanmasında önemli bir role sahip olan belediyelerin, bir yandan kaynaklarını etkili ve verimli kullanırken diğer yandan da vatandaşa kaliteli hizmet verebilmeler i gittikçe daha çok önem kazanmaktadır. Yerel katılım, bu amaçlar doğrultusunda belediyelerin öncelikli sorunlarının belirlenmesi ve işbirliği ile çözüm üretilebilmesi yolunda etkili bir araç olarak görülmektedir (Bryson, 2004; Gökçe, 1999). Özen (2009:2) , yerel katılımı,...
The Changing relationship between urban planning and revenue generation in local government banking: the case of İlbank in post 2011 era
Balambar, Şelale; Balaban, Osman; Department of Urban Policy Planning and Local Governments (2019)
As main providers of local services, local governments play crucial roles in development of cities. However, in many countries, local governments are in need of technical and financial support to sustain their activities. To this aim, local government banking system models were established in various parts of the world. These banking systems can take different forms and show variety according to the social, economic and political structure of the countries. Despite all the differences, the main aim of the e...
Urban rail operators in Turkey: Organisational reform in transit service provision and the impact on planning, operation and system performance
Babalık, Ela (2016-06-01)
Many cities around the world have seen efforts to restructure the provision of public transport. While transit authorities as public agencies continue to deliver transit services in some cities, many others have privatised these services, have opened up the market to private operators or have outsourced them to newly founded subsidiaries. The situation is no different in Turkey, where new legislation was enacted in the 1980s enabling local authorities to establish corporate companies under their own agency,...
Yerel Yönetimlerde Merkezileşme: Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi Örneği
Ergenç Glauberman, Ceren; Çelik, Özlem(2016-12-31)
Bu çalışma, 2012 yılında çıkarılan 5216 ve 6360 sayılı Belediye Kanunları’ndan sonra görev ve yetkilerinde değişikliğe gidilen Büyükşehir Belediye Meclisleri’nin yerel yönetim politika yapım, uygulama ve denetim süreçlerinde oynadıkları rolü değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu değerlendirmeye, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararları incelenerek ulaşılması hedeflenmektedir. Literatürde varolan çalışmalar büyükşehir belediye meclis üyelerinin profillerini çıkarmış, siyasi iktidarla ve iktisadi seçkinler ...
ATTITUDES OF CITIZENS TOWARDS IOT-BASED SMART CITY APPLICATIONS AND USE: DEVELOPMENT OF AN ADOPTION MODEL USING STRUCTURAL EQUATION MODELING
BEŞTEPE, Fırat; Özkan Yıldırım, Sevgi; Department of Information Systems (2021-8-23)
Citizen-centric smart city services aim to make the public sector more efficient, create more public value and improve quality of life (QoL) for all citizens. However, before any technology enters the market, the factors making the adoption easier should be investigated. Here, the researcher aims to explore the citizens’ motivations to use smart city services, from end-users’ perspective. The proposed research model, Smart City Services Acceptance Model (SCSAM), built over the human, technology, and institu...
Citation Formats
N. Yavuz, “Yerel katılım yöntemi olarak mahalle komiteleri: Bursa Nilüfer Belediyesi üzerinden bir değerlendirme,” Kırıkkale, Türkiye, 2018, p. 70, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/84294.