Matematik öğretmen, yetiştirmek için gerekli matematik bilgisi: Ne bilmeli? Ne düzeyde bilmeli? Ne şekilde bilmeli?

2017-09-27
Erbaş, Ayhan Kürşat
Çetinkaya, Bülent
Alacacı, Cengiz
Koyuncu, Fulya
Çelikdemir, Kübra
Kol, Murat
Yılmaz, Nadide
Cansu Kurt, Ümmügülsüm
Bir matematik öğretmen adayının hizmet öncesi eğitimi sürecinde geliştirmesi gereken en kritik bilgilerden biri alan (matematik) bilgisidir. Öğretmen adaylarının eğitim fakültelerinde öğrenmeleri gereken alan bilgisinin doğası ve içeriğinin ne olması gerektiği konusunda ise tam olarak bir uzlaşı yoktur. Ma (1999) öğretmenlerin ihtiyacı olan matematiği tanımlarken “temel matematiğin derinlemesine anlaşılması” ifadesini kullanmaktadır. Shulman’ı (1986) temel alarak matematiği öğretme bilgisi ve bu kapsamda ele alınan alan bilgisinin kavramsallaştırılmasına yönelik önemli katkılar sunan Ball ve meslektaşları (ör., Ball, Thames, & Phelps, 2008; Hill, Ball, & Schilling, 2008) alan bilgisini üç kategori altında sınıflandırmıştır: Genel Alan Bilgisi, Özel Alan Bilgisi ve Ufuk/Kapsamlı Alan Bilgisi. Bu üç kategoriden Özel Alan Bilgisi öğretmenlere özel matematik bilgisini içermesi açısından diğer bilgilerden farklılaşmaktadır. Bu bilgi boyutu, öğrencilerin alışılmadık çözüm yaklaşımlarını ve matematiksel çıkarımlarını anlama ve değerlendirme, matematiksel düşünceleri doğru bir şekilde gösterme veya alternatif gösterimler oluşturma, okul matematiğinde sıkça rastlanan kural ve işlemlere matematiksel açıklamalar getirme gibi kritik yeterlikleri içermektedir. Bu bilgi ve becerileri geliştirmeleri beklenen matematik öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimlerinin genel alan bilgilerinin gelişimi yanında okul matematik bilgilerini doğrudan ilgilendiren özel alan bilgilerinin gelişimini destekleyecek şekilde düzenlenmesi önemlidir. Matematik öğretmen adaylarının özel alan bilgilerinin gelişiminde anahtar rol ise matematik öğretmen eğitimcilerinindir. Bununla birlikte, matematik öğretmen eğitimcilerinin sahip olması gereken bilgi ve beceriler hakkında çok az şey bilinmektedir (Adler & Ball, 2009; Jaworski, 2008; Superfine & Li, 2014; Zaslavsky, & Leikin, 2004; Zazkis & Zazkis, 2011). Özellikle, matematik öğretmen adaylarının özel alan bilgilerinin gelişimini etkili bir şekilde destekleyebilmesi için matematik öğretmen eğitimcilerinin hangi bilgiye, ne düzeyde ve ne şekilde sahip olması gerektiği açık değildir. Matematik öğretmen adaylarının özel alan bilgilerinin gelişimi farklı ders ve ortamlarda desteklenebilse de özellikle “özel öğretim yöntemleri” dersi bu bilginin gelişimi için en kritik öğrenme ortamlarından biridir. Bu çalıştayın amacı özel öğretim yöntemleri dersini verecek bir matematik öğretmen eğitimcisinin sahip olması gereken “matematik öğretmeni yetiştirmek için gerekli matematik bilgisinin” doğasını anlamaya ve ortaya çıkarmaya çalışmaktır. Bu hedefe ulaşmak için aşağıda sunulan bölümler kapsamında çalışmalar gerçekleştirilecektir. Çalıştayın ilk bölümünde (20 dakika) katılımcıların (matematik eğitimcisi, matematikçi, aday matematik öğretmen eğitimcisi ve matematik öğretmeni) “Matematik öğretmen adaylarının özel alan bilgilerinin gelişimini özel öğretim yöntemleri dersi kapsamında destekleyebilmek için matematik öğretmen eğitimcilerinin sahip olması gereken matematik bilgisinin doğası ve içeriği ne olmalı?” sorusu üzerinde düşünmeleri ve tartışmaları istenecektir. Bu süreçte katılımcıların salt matematik bilgisine sahip olma ile matematiği öğretme bilgisine sahip olmasının benzerlik ve farklılıkları tartışmaları beklenmektedir. Çalıştayın ikinci bölümünde (50 dakika) katılımcılar sunulan örnek senaryolar üzerinde gruplar halinde çalışarak matematik öğretmeni yetiştirmek için gerekli matematik bilgisinin doğasını, içeriğini ve şeklini belirlemeye çalışacaktır. Çalıştayın son bölümünde (20 dakika) ise her grup tarafından belirlenen bilgi ve beceriler ile bunların düzeyi ve şekli tüm katılımcılar tarafından paylaşılarak tartışılacak ve matematik öğretmen eğitimcilerinin matematik öğretmeni yetiştirmek için gerekli matematik bilgisine yönelik bir çerçeve oluşturulmaya çalışılacaktır.
Citation Formats
A. K. Erbaş et al., “Matematik öğretmen, yetiştirmek için gerekli matematik bilgisi: Ne bilmeli? Ne düzeyde bilmeli? Ne şekilde bilmeli?,” Afyon, Türkiye, 2017, p. 60, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/88271.