Şahinli (Sırakayalar ve Karatepe) Düşük-Sülfidasyonlu Epitermal Yatağının (Lapseki, KB Türkiye) Jeolojisi ve Au-Ag Cevherleşmesi

2021-05-24
Dilekler, Gülnur
İmer, Ali
Şahinli damar tipi Au-Ag yatağı, cevherleşme açısından büyük potansiyele sahip Biga Yarımadası’nın KB kesiminde, Lapseki civarında (Çanakkale) yer almaktadır. Cevherli damarlar konumsal olarak tabanda Permo-Triyas yaşlı Çamlıca metamorfikleriyle ve bölgesel olarak çarpışma sonrası gelişmiş Beyçayır volkaniklerinin eşleniği olan Senozoyik andezit-dasit porfirilerle ilişkilidir. Cevherleşme sahası Orta Miyosen yaşlı riyolit ve ignimbritler ve ayrıca Geç Miyosen–Pliyosen kıtasal çökelleri tarafından örtülmüştür. Şahinli altın-gümüş cevherleşmesi birbirinden farklı iki bölge içerisinde gerçekleşmiştir. Bunlar KB-yönelimli ve derince kazılmış bir vadinin sırasıyla doğu ve batı yamaçlarında yüzlek vermiş Sırakayalar ve Karatepe cevherleşmeleridir. Karatepe cevherleşmesi dasit porfiri ve mika şist içerisine yerleşmiş, yapısal kontrollü, KD–GB ve D–B-yönlü ve dik açıyla dalımlı (G’den GD’ya) bir dizi kuvars damarını içerir. Sırakayalar’daki cevherli damarlar ise birkaç silisli iri blok haricinde büyük ölçüde parçalanmış ve yer değiştirmiştir. Sırakayalar damar sisteminin büyük kısmı, taban kayacı parçalarını da içeren ve yoğun derecede oksitlenmiş, kil çimentolu yamaç molozu içerisinde büyüklükleri birkaç santimetreden birkaç metreye değişen bloklar halinde korunmaktadır. Cevherli moloz malzemesinin altında kalınlığı birkaç metreye varan bir hasar zonu ve onun da altında yerel taban kayacı olan muskovit-biyotit-grafit şistler bulunmaktadır. Altın ve gümüş cevherleşmesi taşıyan oksitlenmemiş damarlar şistlerin üst seviyelerinde de gözlenmektedir. Karatepe ve Sırakayalar cevherleşmeleri cevher ve gang mineralojisi, alterasyon tipleri, damar parajenezi ve dokusal açıdan pek çok benzerliğe sahiptir ve bundan ötürü eş zamanlı geliştikleri düşünülmektedir. Her iki bölgede aralıklarla gerçekleşen hidrotermal aktivite sonucunda erken evrede masif silika, daha sonra bıçaksı, kolloform ve kokart dokuları, en geç evrede ise ametist kuvars oluşumu gözlemlenmiştir. Her ne kadar çoğu parajenetik evrede altın-gümüş cevherleşmesi gözlense de, yüksek altın ve gümüş tenörleri Fe-sülfit mineralleri ve nabit altın içeren masif, koyu gri kuvars damarları ile ilişkilidir. Her iki bölgedeki silisli damarların çevresinde gelişmiş yan kayaç alterasyonu, kuvars–serizit/illit– kaolinit ± smektit ± Fe-Mg klorit mineralleri ile temsil edilmektedir. Ayrıca Karatepe’deki altere yan kayaçlarda az miktarda adularya tespit edilmiştir. Şahinli Au-Ag yatağı, genel itibariyle Biga Yarımadası’nda yakın civarda bulunan Lapseki altın yatağı, Madendağ ve Küçükdere ile birlikte dünyadaki diğer düşük-sülfidasyonlu epitermal yataklarla benzer özellikler sergilemektedir. Ek olarak Sırakayalar’daki cevherli damarlar, parçalanıp, örtülmüş yapıda olmaları itibariyle Biga Yarımadası’nda bu tip cevherleşmeler açısından ilk örnek olma özelliğini teşkil eder. Dolayısıyla bölge genç örtü birimleri altında kalmış benzer epitermal Au-Ag cevherleşmelerine ev sahipliği yapma potansiyeline sahiptir.

Suggestions

Characterization and description of a mine reserve with geostatistical methods in Karakartal field
Taç, Mutlu; Karahanoğlu, Nurkan; Department of Geological Engineering (2013)
The Karakartal mining exploration field is located in Eastern Anotalia, close to Erzincan-Kemaliye. The field is an important metallic mining exploration area with high potential of Copper and Gold production. In this study, characterization of the mineral deposition are analyzed using geostatistical techniques. Subaşı Volcanics, Keban Metamorphics and Munzur Limestone are the basic geologic units in the mining area. The variations of chemical parameters with depth were examined. Descriptive statistics, are...
Back arc Setting for the Middle Eocene Çöpler porphyry epithermal gold deposit Turkey
İmer, Ali; Creaser, Robert (null; 2012-11-07)
The Çöpler epithermal Au deposit and related subeconomic porphyry Cu-Au deposit is located in central eastern Turkey, about 120 km west of the city of Erzincan. Porphyry-epithermal Au-Cu mineralization is hosted by the middle Eocene Çöpler-Kabataş magmatic complex which has been emplaced into a succession of Permian–Cretaceous metasedimentary and carbonate rocks within an ENE-trending structural window exposed in the northeastern margin of the Tauride-Anatolide Block. 40Ar/39Ar dating of three samples of ig...
Evaluation of the alternatives to improve water quality in Gürdük watershed using swat model.
Kabal, Cevdet; Alp, Emre; Department of Environmental Engineering (2019)
Gürdük Watershed is a part of Gediz Watershed and it is located is in Aegean Region. The Watershed covers an area of approximately 3,200 km2. Within the boundaries of Gürdük Watershed, there are 10 districts of Manisa. Since Gürdük Watershed has fertile soil and a suitable climate for agriculture, the region is at the forefront of agricultural production in Turkey. More than 50 % of the watershed consists of areas with agricultural lands. Within of the scope of this thesis, the current pollution status of t...
Kağıt sanayii atık sularında "ALG" yardımıyla renk ve klorlu organik giderimi
Dilek, B. Filiz(2001)
Kağıt sanayiinden ortaya çıkan renkli atıksular alıcı ortamlara verildiğinde renk değişikliğine ve ışık geçirimziliğine neden olarak çeşitli estetik ve biyolojik problemlere sebep olmaktadır. Bu atıksulardan renk giderimi, biyolojik ve fizyokimyasal pekçok farklı yöntem denenerek araştırılmaktadır. Bu yöntemlerden, alg yardımıyla renk arıtımına yönelik literatür bulgularının farklılık göstermesi, klorlu organik giderimine yönelik ise hemen hiçbir çalışmanın olmaması bu konuda daha detaylı çalışma yapılmasın...
Seyitömer Termik Santralı küllerinin çevreye etkisinin incelenmesi
Erler, Ayhan; Güleç, Nilgün Türkan; Hamzaoğlu, Ayşegül; Arcasoy, Arda; Çancı, Burcu; Tuncel, Süleyman Gürdal(1999)
Bu çalışma, Seyitömer (Kütahya) termik santralından kaynaklanan katı atıkların çevreye etkisinin jeokimyasal bazda incelenmesini konu almaktadır. Santral civarından toplanan cüruf, taban külü, uçucu kül, toprak, aerosol, dere ve çeşme suyu örnekleri üzerinde gerçekleştirilen analizlerin sonuçlan, atıkların matriksine girmekten çok yüzeyine adsorbe olan Cu, Pb, Zn, Cd gibi volatil elementlerin, tane boyutunun küçülmesi ve yüzey alanının artması nedeniyle, cüruf ve taban külünden çok uçucu küllerde deriştiğin...
Citation Formats
G. Dilekler and A. İmer, “Şahinli (Sırakayalar ve Karatepe) Düşük-Sülfidasyonlu Epitermal Yatağının (Lapseki, KB Türkiye) Jeolojisi ve Au-Ag Cevherleşmesi,” presented at the 73. Türkiye Jeoloji Kurultayı, Ankara, Türkiye, 2021, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/93649.