Bir Tipo-Morfolojik Okuma Aracı Olarak Atlas: Batı Ankara’nın Konut Tipleri Atlası İçin Bir Deneme

2021-05-11
Çağdaş kentsel morfoloji yazını nicel ve nitel çok sayıda farklı araştırma yöntem ve aracını barındıran bir çeşitliliğe sahiptir. Farklı yöntemlerin kendine özgü ‘mekânsal okuma’ biçimlerini olanaklı kıldığı ön kabulü ile morfolojik araştırmalara yönelik yöntem arayışlarının ve bu yönde bir araştırma gündeminin, kentlerin içsel karakterlerine yönelik yeni bilgi temelinin de ortaya çıkmasına katkı sağlayacağı savlanabilir. Bu bağlamda bildiri, son yıllarda mekansal haritalama çalışmalarının yaygın çıktılarından biri olan kent atlaslarını kentsel morfolojinin gelişmekte olan alanlarından biri olan tipo-morfolojinin özgün bakış açısı ile Ankara konut gelişimi bağlamında yeniden ele almaktadır.2019 tarihli “Alternatif Modellerin Açık Müze Alanı Ankara” başlıklı atölye çalışması çerçevesinde, Erken Cumhuriyet döneminden bu yana farklı konut üretim biçimlerinin sergilendiği başkentin baskın gelişim bölgesi olan Batı Ankara bağlamında üretilen konut tipleri atlasının çıktıları irdelenmektedir. Farklı konut dokularının dağılımı, kentteki göreli yoğunlukları ve örüntü özelliklerine odaklanan haritalama çalışması, derinliği merkezden 25 kilometreyi bulan bir alan içerisindeki konut dokularına ait yapı tiplerinin belirlenmesi ve görselleştirilmesi şek- linde gerçekleşmiştir. Haritalamaya konu olan başlıca konut tiplerinin bölge bütünü ve kent alt parçalarındaki içsel dağılımı özellikle tipolojik çeşitlilik ve morfolojik süreklilik bağlamında Ankara konut gelişimi üzerine bir dizi saptama ve yorumu olanaklı kılmaktadır. Bu bildiri kap- samında temel olarak ‘atlas’ın bir tipo-morfolojik araştırma aracı olarak işlevlendirilmesinin sağlayacağı olanaklar, tartışmaya açılmaktadır.Çalışmada, çevrim içi harita ve uydu görüntülerini altlık olarak kullanan, basit grafik elemanlar yoluyla kişiselleştirilmiş haritalama çalışmalarının yapılmasını sağlayan ve izleyiciye statik haritaların aksine farklı ölçeklerde algılama olanağı sunan etkileşimli bir haritalama tekniği kullanılmıştır. Teknik, bu çalışma kapsamında alternatif bir haritalama ve morfolojik çözümleme yöntemi olarak önerilmektedir.Söz konusu haritalama çalışması sonucu Ankara’nın konut gelişimi üzerine yapılmış olan değerlendirmede Türkiye’nin ana akım konut üretim biçimlerinin var olan kısıt ve sorunlarına yönelik eleştirel bir okuma tipo-morfolojik bir bakış açısı ile okuyucuya sunulmaktadır.Anahtar Kelimeler:Konut, tipoloji, tipo-morfoloji, konut tipolojisi, haritalama, atlas, Ankara
III. Kentsel Morfoloji Sempozyumu | Kent Morfolojileri: Kentsel Form Araştırmalarında Çok Boyutlu Yaklaşımlar

Suggestions

Bir başarı testi geliştirme çalışması Basit elektrik devreleri başarı testi geçerlik ve güvenirlik araştırması
Şen, Hanife Can; Eryılmaz, Ali (2011-01-01)
Bu çalışmanın amacı Basit Elektrik Devreleri konusunda öğrencilerin başarısını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aleti geliştirmektir. İlk olarak öğretim programı dikkate alınarak bir kazanım listesi hazırlanmış, sonra bu kazanımlara uygun sorular seçilmiştir. Test son halini almadan önce uzman görüşleri alınmış, yirmi öğrenciyle pilot çalışması yapılmış ve kapsam geçerliliği için test belirtke tablosu oluşturulmuştur. Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT) son halini aldıktan sonra 307 ll.s...
Bir Yol Hikayesi Kamusal Alan Planlamasında Kentsel Tasarım ve Yerel Yönetimin Amaç ve Araçlarını Tartışmak
Cihanger Medeıros Rıbeıro, Duygu (2014-05-04)
ODTÜ Yolu’nun hikâyesi kamusal bir mekânın, kamunun belli bir kesiminden gelen tepkilere karşı üretilmesi ve bu süreçte kentsel planlama ve tasarım araçlarının zayıf bırakılan rolünü anlatmaktadır. Özünde bir kentsel arayüz planlaması ve tasarımı problemi olan yol meşruluğunu, 1994 Ankara Nazım Planı ve 2023 Ankara Nazım İmar Planı’ndan almaktadır. Ancak, planlama araçlarının gücünün altını çizen yol inşaatı süreci, bugün bazı toplumsal bileşenlerce reddedilmiş ve çeşitli çatışmalara yol açmıştır. Bu bildir...
Bir Kamu-Özel Ortaklığı Projesi Çevresinde Medya Temsilleri ve Tartışmalı Söylemler: İzmir Basmane Çukuru Örneği
Bilsel, Fatma Cânâ (2019-12-30)
Bu çalışmanın amacı, ‘söylem’ ve ‘medya temsilleri’ kavramlarının kentsel gelişim projelerinin üretiminde ve meşrulaştırılmasında işleyiş biçimlerini ve kentsel muhalefetle ilişkilerini İzmir’de çözümlenmemiş bir kentsel sorun olan Basmane Çukuru örneği üzerinden incelemektir. Geçmişte kısmen özelleştirilen bu kentsel arsa, yeni gökdelen proje önerisiyle şehrin gündemine bir kez daha oturmuştur. Ancak, proje Meslek Odaları ve STK'lar tarafından geniş çapta eleştirilip, protesto edilmiştir. Bu bağlamda farkl...
Bir Biyopolitik Süreç Olarak Mekansal Damgalama: Hacıhüsrev Örneği
Yılgür, Egemen (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2018-4-12)
Bu metinde Agamben’in biyopolitika ve Wacquant’ın mekânsal damgalama yaklaşımlarının sunduğu analiz araçlarının yardımıyla Hacıhüsrev Mahallesi’nin kriminal bir bölge olarak kodlanması süreci tartışma konusu yapılmaktadır. Çıplak hayat konumuna indirgenmiş homo sacerler olarak peripatetik Roman gruplarına mensup bireylerin yerleştiği Hacıhüsrev mahallesinin, dönemin kitle iletişim araçlarında üretilen popüler suç anlatısının da yardımıyla damgalanarak istisna halinin süreklileştiği bir mekân parçası haline ...
The Changing Character Of Public Space In An Eastern Mediterranean Port City: From Customs Square To Grand Bazaar In Mersin
Ünlü, Tolga (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2012-12-1)
Bir fiziksel olgu olarak “kamusal mekan”, en genel anlamıyla toplumdaki herkesin kullanımına açık, bireysel etkileşimin en üst düzeyde olduğu açık alanları, parkları, sokakları ve meydanları kapsamaktadır. Bu alanlar içinde özellikle meydanlar, kentsel yaşamın mikro-kozmosu ve eylemlerin özgürce ifade bulduğu alanlardır. Genelde kamusal mekanlar, özelde ise meydanlar günlük etkinliklerin en ilgi çekici biçimde yer alabileceği alanlar olmuştur. Ancak, son dönemde dünyanın birçok bölgesinde ve kentinde toplum...
Citation Formats
N. S. Parlak, O. Çalışkan, A. Balamir, and M. K. Atabaş, “Bir Tipo-Morfolojik Okuma Aracı Olarak Atlas: Batı Ankara’nın Konut Tipleri Atlası İçin Bir Deneme,” presented at the III. Kentsel Morfoloji Sempozyumu | Kent Morfolojileri: Kentsel Form Araştırmalarında Çok Boyutlu Yaklaşımlar, Ankara, Türkiye, 2021, Accessed: 00, 2022. [Online]. Available: https://kentselmorfolojisempozyumu2021.wordpress.com.