Hide/Show Apps

PEDESTRIANS PERCEPTION OF SUB SPACES ALONG URBAN ROADS AS PUBLIC SPACES CASE OF ESKİŞEHİR ROAD IN ANKARA

Download
2015-04-01
Aral, Hacer Ela
DEMİRBAŞ, ÖZGEN OSMAN
<p>Yol boyu yan-mekânlar, kent içinde sundukları yüksek erişilebilirliğe bağlı olarak yoğun yaya kullanımı barındırdıklarında kamusal mekân özellikleri gösterirler. Yollar, çeşitli ve çok sayıda kullanıcıyı bir araya getirerek karşılaşma olasılığı yaratmak yanında ortaya koydukları etkinlikler ve canlılıkla da kentselliğin oluşmasında temel oluştururlar. Günümüzde artan araç hızı nedeniyle araç sürücülerinin görsel algısı ve karşılaşma deneyimi indirgenmiştir. Bunun yanında, yan-mekânlardaki yayalar yüksek hız ve yoğun trafiğin sebep olduğu pek çok olumsuz etkiye maruz kalmaktadır. Bu çalışma, kentte kamusal mekân olarak hem olumlu hem de araç trafiği sebebiyle olumsuz özelliklere sahip olan yol boyu yan-mekânların kullanıcıları yayalar tarafından hangi özelliklerinin baskın olarak algılandığını ve bu algının örnek bir alanda gerçekleşen yol genişletme işlemi ile nasıl değiştiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma alanı, Ankara’nın ana ulaşım hatlarından biri olan Eskişehir yolunun kentsel gelişim ve yaya kullanımının en yoğun olduğu doğu kısmıdır. Yayaların mekânı algılarını gürültülü/yorucu, hızlı/güvensiz, tozlu/sağlıksız gibi olumsuz özellikler yanında dinamik/canlı, eğlenceli ve yeşil gibi olumlu özelliklerle tanımlamaları istenmiş, bu tanımlar yanında kamusal mekân olarak algıyı ölçmek amacıyla herkesin bildiği tanım sıfatı da seçeneklere eklenmiştir. Olumlu tanımlar arasında dinamik/canlı tanımı, kentsellik algısını ölçmek için kullanılmıştır. 214 kullanıcının profillerine bakıldığında mekânın çevreden yürüyerek gelenler (%14.3) yanında araçla hem kent içinden (%53.8) hem de kent dışından gelen (%14.3) kullanıcı çeşitliliği oluşturduğu görüldü. Kullanıcıların mekânı öncelikle olumsuz özellikleriyle gürültülü/yorucu (%60.7), hızlı/güvensiz (%41.6) ve tozlu/sağlıksız (%39) olarak algıladıkları, sonrasında herkesin bildiği (%32.7) ve dinamik/canlı (%26.2) bir yer olarak tanımladıkları görüldü. Çalışmanın ikinci aşamasında, yol genişletme işleminden sonra mekânın algısı sorgulandı, tanımlayıcı sıfatlar arasında en büyük değişikliğin herkesin bildiği ve dinamik/canlı tanımlarındaki artışla gerçekleştiği, olumsuz algılar arasında ise sadece hızlı/güvensiz algısında artış olduğu görüldü.<br></p>