Hide/Show Apps

Magnetarların Yavaşlama Oranı ile Tork Gürültüsü Gücü Arasındaki Bağıntının Araştırılması

2018
Baykal, Altan
İnam, Çağdaş Sıtkı
Bu projede, McGill Magnetar Kataloğu?nda yer alan bütün magnetarlar için literatürdekizamanlama çözümleri kullanılarak RXTE, SWIFT, XMM Newton ve Chandra arşiv verileriyeniden analiz edilmiştir. Magnetarların zamanlama çözümlerinden yararlanılarak kaynaklarıngürültü genlikleri hesaplanmış ve bu kaynakların gürültü güç tayfları oluşturulmuştur. Butayfların eğimleri, kütle aktarımı yapan sistemlerinin ve radyo atarcalarınınkilerle mukayeseedilmiş ve bu mukayese sonucunda magnetarların daha çok yalnız (izole) radyo atarcalarınabenzediği görülmüştür. Magnetarların gürültü genlikleri ile yavaşlama hızları arasında bir ilintibulunmuş ve bu ilinti radyo atarcaların yavaşlamasına benzetilmiştir. Ayrıca kaynakların Xışını tayfları kullanılarak oluşturulan X-ışını ışınım güçleri ile gürültü genlikleri arasında ilintiaranmış ama böyle bir ilinti bulunamamıştır. Kaynakların zamanlama analizlerinden çıkarılangürültü tayfları ve gürültü genliklerinin diğer fiziksel parametrelerle ilintisi kütle aktarımı yapansistemlerinkinden çok yalnız (izole) radyo atarcalarına benzediği bulunmuştur.Projede magnetar kaynaklarının çift yıldız sistemlerinde bulunma olasılığı da incelenmiştir. Buamaçla GX 1+4 ve SXP 1062 isimli kaynakların RXTE, Chandra, Swift ve XMM Newtonuydularından gelen arşiv verileri incelenmiştir. GX 1+4 kaynağının periyot değişimleri normalnötron yıldızı manyetik alanına işaret etmekteyken, SXP 1062 isimli kaynağın çok yüksekmanyetik alanlı magnetar sınıfına girdiği bulunmuştur. Ayrıca SXP 1062?nin çift yıldızparametreleri ilk defa çözülmüştür. Kaynağın radyo atarcalarının atım frekanslarında görülenaksama (glitch) denilen bir periyot sıçraması yaptığı keşfedilmiştir. Bu keşif, RoyalAstronomical Society, NASA ve çok sayıda iç ve dış basının İnternet sitelerinde haberolmuştur.GX 1+4 ve SXP 1062 ilgili çalışmalar MNRAS dergisinde yayınlanmış, magnetarların güçtayfları ve gürültü genliklerinin ilintisiyle ilgili çalışmaysa MNRAS dergisine gönderilmiştir.Ayrıca bu çalışmanın belirli kısımları uluslararası toplantılarda sunulmuştur.Bu proje kapsamında yapılan çalışmalarda, magnetar kaynaklarında oluşan tork gürültüsününkaynakların manyetosferi ile ilişkili olabileceği bulunmuştur. SXP 1062 kaynağında gözlenenaksama ise kuramsal yoğun madde fiziği çalışan bilim insanlarına ve bu kaynakların içyapısının daha detaylı anlaşılmasına ışık tutacak niteliktedir.