Kentsel Korumada Detaylandırılmış Koruma Potansiyel Matrisinin Kullanılabilirliği

2017-11-20
Erdoğan, Aygün
Özkök, Mete Korhan
Türkiye’de özellikle 1950’ler sonrasında tarihi kent merkezlerinde meydana gelen mekânsal ve işlevsel değişiklikler; fiziksel, sosyal ve ekonomik birçok ortak soruna yol açmıştır. Konuyla ilgili çalışmaların yetersizliği ve bu sorunları çözümleyecek ayrı bir planlama dilinin geliştirilememesi, koruma uygulamalarının kısıtlı kalmasına neden olmaktadır. Günümüzde tarihi ticaret merkezlerinde yapılan ve genellikle fiziksel dokunun yenilenmesini amaçlayan koruma çalışmaları, ekonomik ve sosyal dokuda büyük ölçüde başarısızlıkla sonuçlanmaktadır. Çalışmada, tarihi kent merkezlerindeki sorunların kapsamlı analizlerle tespit edilmesi ve fiziksel, sosyal, ekonomik boyutlu bu sorunlara yönelik bütüncül çözümlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Nahoum Cohen’in (1999) çeşitli tarihi kentlerdeki alan çalışmalarından yola çıkarak oluşturduğu koruma potansiyel matrisi (conservation potential matrix) yöntemi, birtakım alt bileşenler (ölçütler) ve bunların tanımlı ölçümleriyle geliştirilmiştir. Bu kapsamda detaylandırılan koruma potansiyel matrisi, TrabzonKemeraltı Tarihi Ticaret Bölgesi üzerinde denenmiştir. Çalışma alanında farklı koruma düzeylerindeki alt bölgelerin belirlenmesi için yapılan detaylı analizlerle bu matrisin kullanılabilirliği ve getirebileceği çözümler araştırılmıştır. Cohen’in modeli, özü korunarak geliştirilirken, Türkiye’deki kentlerin tarihi bölgeleri için kolay elde edilebilir verilerin kullanılmasına özellikle dikkat edilmiştir. Ortaya konan yeni yaklaşımla, tespit edilen her bir alt koruma bölgesine özgü bütüncül politika önerileri, müdahale biçimleri ve öncelikleri ayrıntılı biçimde belirlenmiştir. Son olarak, koruma potansiyel matrisinin detaylandırılmış bu modelinin gelecekteki kullanılabilirliği üzerine çıkarımlarda bulunulmuştur.

Suggestions

Sürdürülebilir Kentsel Korumanın Olabilirliği Üzerine Bir Yaklaşım Önerisi: Konya Tarihi Kent Merkezi Örneği
Özcan, Koray (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2009-12-15)
In the third millennium acknowledged as the urban millennium, the debates and studies on heritage conservation planning are focused on sustainable conservation-development strategies for the historic cities in particular. Reflections on the heritage conservation in the historic center of urban settlements, studies have evoked sustainable conservation-development strategies shaped with national and international tourism potentials depending on cultural tourism. The aim of this paper is to define conservatio...
Planlama Sürecine Kentsel Arkeolojik Değerlerin Dâhil Edilmesi Sorunsalı: Tarsus Tarihi Kent Merkezi
Belge, Burak (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2017-12-21)
Türkiye’de tarihi kent merkezlerinin büyük çoğunluğu antik çağlardan itibaren sürekli olarak yerleşim yeridir. Devam eden araştırmalar ve bulgular modern kentlerin altındaki arkeolojik potansiyeli işaret etmektedir. Ancak, mekânsal belgelemenin yetersizliği nedeniyle kentsel arkeolojik değerler planlama sürecine dâhil edilememektedir. Bu nedenle, arkeolojik bulgular genellikle kentsel gelişmede problem alanları olarak görülmektedir. En önemli problemlerden bir tanesi de, disiplinlerarası bir çalışma alanı o...
Kocaeli̇ Tari̇hi̇ Cami̇ Örnekleri̇ Üzeri̇nden Planlı Koruma Kapsamında Hasarsız Test Uygulamaları: Çoban Mustafa Paşa Cami̇i̇, Fevzi̇ye Cami̇i̇ ve Pertev Paşa Cami̇i̇
Kishalı, Emre; Türkmenoğlu Bayraktar, Neslihan; Şener, Mehmet (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2019-9-25)
Tüzükler, genel prensipler ve tarihi yapıların bakım ve onarım yöntemleri ile tarihi yapılar üzerine çalışmalara uluslararası literatürde rastlanmaktadır ve günümüz koşulları ile birlikte gelişen teknoloji, koruma yöntemlerini, teorilerini ve yaklaşımlarını değiştirmektedir. Koruma devamlı, eş güdümlü ve programlı çalışmaları, önlem almayı (riskin oluşmasını kısıtlama), bakımı (yapının özeliklerini kontrol etme) ve restorasyonu (direkt müdahale) içeren bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Böylece planlı korum...
Handling Sub-Soil Urban Archaeological Resources In Urban Planning, Issues In İzmir Historic City Centre
Belge, Burak (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2012-12-1)
In Turkey, although most of the historic city centres have been continuously occupied since early ages, urban archaeological resources –cultural deposits underneath modern cities- could not be handled into planning process. It will be possible to strike the right balance provided that the archaeological resources are evaluated and considered in each stage of the planning and development process. At that point, urban archaeology is considered as an interdisciplinary field of study that evaluates the cultural...
Kayseri’nin Cumhuriyet Dönemindeki İlk Kent Düzenlemesi: 1933 Çaylak Planı
Çabuk, Suat (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2012-12-1)
In the Early Republican Period, as it can be seen in the Kayseri example, central and local governments developed an urban plan and its implementation for Anatolian cities with traditional structure, as part of a transformation project that usually introduced a rigid geometric pattern. Although some development practice had been achieved by municipalities and lieutenant-governorship (Mutasarriflik) even before the Republican Period, they are known to be very limited. These limited development implementation...
Citation Formats
A. Erdoğan and M. K. Özkök, “Kentsel Korumada Detaylandırılmış Koruma Potansiyel Matrisinin Kullanılabilirliği,” ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 34, no. 2, pp. 93–123, 2017, Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/50662.