Diyarbakır Kent Surları Koruma Sorunları

Download
2005
Şahin Güçhan, Neriman
Ünay, Ali İhsan
Böke, Hasan
Gökçe, Fuat
Anadolu’daki zengin anıtsal mimarlık eserleri arasında özel bir konuma sahip olan Diyarbakır Surları, özellikle 1990’lardan sonra farklı ilgi gruplarının çabaları ile gündeme gelmiş ve korunmaları için değişik düzlemlerde çalışmalar yapılmış, görüşler geliştirilmiştir. Nitelik itibariyle belgeleme, çevre düzenlemesi, kısmi restorasyon uygulamaları, sağlamlaştırma gibi farklı ölçek ve kapsamlarda gerçekleştirilen bu çalışmaların, gelecekte hazırlanacak bir master plan çerçevesinde, kapsamlı olarak ele alınması ve sürdürülmesi öngörülmektedir (Değertekin, 1999, 179-193; Şahin Güçhan v.d., 1999). Bölgede 1998 yılında meydana gelen orta şiddetteki bir depremin ardından, surlarda taş blokların düşmesi sonucu can kaybı ve yaralanma olayları sonrasında, Diyarbakır Valiliği’nin talebiyle, ODTÜ’de bu makalenin yazarlarından oluşan bir çalışma grubu oluşturulmuş ve Diyarbakır Surları’nda var olan koruma sorunlarının tanımlanması ve surlardaki uygulamaların değerlendirmesi amacı ile bir araştırma yapılmıştır (1). Bu makale, 1999 yılında alanda yapılan araştırmanın sonuçları ile, çalışma grubunun daha sonra surlarla ilgili gerçekleştirdikleri çalışmalar değerlendirilerek hazırlanmıştır. Diyarbakır Kent Surları’ndaki koruma sorunlarının teknik özelliklerine odaklanan makalenin, süregelen araştırma ve uygulamalara somut girdi sağlaması amaçlanmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, surların yapım tekniği ve malzeme özellikleri ile surlardaki koruma sorunlarına ilişkin tespitler verilmiş, ikinci bölümde ise alan çalışmasının bulgularına göre surlardaki bozulma nedenleri sunulmuştur. Üçüncü bölüm, arazi çalışması sırasında alınan harç örneklerinin temel fiziksel özellikleri ile bileşimlerinin saptanmasına yönelik olarak yapılan laboratuar çalışmalarının sonuçlarını içermektedir. Yığma teknikle inşa edilmiş ve zaman içinde yapılan müdahalelerle günümüze ulaşmış olan sur duvarlarının deprem davranışına ilişkin yapısal analiz sonuçlarını içeren dördüncü bölümde, var olan hasarların deprem kaynaklı olup olmadığı araştırılmıştır. Beşinci bölümde ise tüm bu verilerle birlikte surlarda gözlenen koruma sorunlarının olası kaynaklarına ilişkin değerlendirmeler yer almaktadır. Geleceğe yönelik yapılması gerekli kısa ve uzun vadeli çalışmalarla, bunların niteliklerini içeren öneriler ise çalışmanın altıncı ve son bölümünde sunulmuştur.

Suggestions

Investigation on deterioration mechanisms on the basalts used in the Diyarbakır city walls
Dursun, Felat; Topal, Tamer; Department of Geological Engineering (2017)
The Diyarbakır City Walls (DCW), which were recently added to UNESCO’s World Heritage List, are among the largest and most impressive monuments from ancient times. Basalts having such different textural properties as massive and vesicular were employed as the principal material in the construction of the DCW. Like many other historical structures, the DCW are suffering from stone deterioration. A large variety of weathering forms can be observed on the basalts used in different sections of the DCW. This dis...
İstanbul’daki Tarihi Bahçeler Ve Mimari Elemanlarının Koruma Sorunlarının Saray Ve Kasır Bahçeleri Özelinde Değerlendirilmesi
Uğuryol, Drahşan (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2020)
İstanbul’un tarihi bahçeleri kullanım amaçları, tasarım özellikleri, ilişkide oldukları yapılara göre çeşitlilik göstermekte ve İstanbul’un kültür mirasının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bunlar içinde saray ve kasır bahçeleri tasarım özellikleri, bitki çeşitleri ve mimari elemanları ile en özel ve süslü bahçelerdir. Bu durum, saray ve kasırların imparatorluk yapıları olmalarından ötürü bahçelerine özen gösterilmesi, padişahların bahçeye ilgi duyarak düzenlenmesinde yerli ve yabancı bahçıvanlar ile biz...
Diyarbakır Surları Ve Kent Tarihi
Parla, Canan (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2005-1-3)
Tarihi dokusunu en iyi koruyan kentlerden biri olan Diyarbakır’ın, sur ve yapılarını inceleyen çalışmalar giderek çoğalmış olmakla birlikte, kitabe metinlerinin pek dikkate alınmadığı gözlemlenmektedir. Oysa kentin, bugünkü bilgiler ve kitabe verileri ışığında yeniden incelenmesi ve tarihi süreç içerisinde nasıl biçimlendiğinin ortaya konması gerekmektedir. Kuşkusuz böyle bir çalışma, kente egemen olanların, Diyarbakır’a nasıl biçim verdiklerini açıkça gözler önüne serecektir. Bu makalede, başlangıçtan 16. ...
Bizans İstanbul’u Kent Peyzajının Yordamsal (Procedural) Modelleme Tekniği ile Üretilmesi
Yoncacı Arslan, Pelin; Baş Bütüner, Funda(2018-12-31)
Bu araştırma önerisi, özellikle kent mekanları ve kent peyzajı özeline odaklanarak, Bizans dönemi Konstantinopolis’in arkeolojık kalıntıları ve günümüze kadar gelebilmiş anıtları ile özgün antik yazılı kaynakları dijital teknolojiler yardımı ile birleştirmeyi hedefler. Öneri, 5. yüzyılda hazırlanan Notitia Urbis Constantinopolitanae isimli kentsel envanter listesini baz alarak, Bizans İstanbul’unun tarihsel kent dokusunu oluşturan yol ağının ve üzerindeki yapıların saptanması, tanımlanması, araştırılması ve...
Kocaeli̇ Tari̇hi̇ Cami̇ Örnekleri̇ Üzeri̇nden Planlı Koruma Kapsamında Hasarsız Test Uygulamaları: Çoban Mustafa Paşa Cami̇i̇, Fevzi̇ye Cami̇i̇ ve Pertev Paşa Cami̇i̇
Kishalı, Emre; Türkmenoğlu Bayraktar, Neslihan; Şener, Mehmet (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2019-9-25)
Tüzükler, genel prensipler ve tarihi yapıların bakım ve onarım yöntemleri ile tarihi yapılar üzerine çalışmalara uluslararası literatürde rastlanmaktadır ve günümüz koşulları ile birlikte gelişen teknoloji, koruma yöntemlerini, teorilerini ve yaklaşımlarını değiştirmektedir. Koruma devamlı, eş güdümlü ve programlı çalışmaları, önlem almayı (riskin oluşmasını kısıtlama), bakımı (yapının özeliklerini kontrol etme) ve restorasyonu (direkt müdahale) içeren bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Böylece planlı korum...
Citation Formats
N. Şahin Güçhan, A. İ. Ünay, H. Böke, and F. Gökçe, “Diyarbakır Kent Surları Koruma Sorunları,” ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 1, pp. 27–55, 2005, Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/2005/cilt22/sayi_1/27-55.pdf.