Anaerobik Çürütücü Çıkış Sularından Strüvit Oluşumu İle Azot Ve Fosfor Giderim Ve Geri Kazanımı

2009-12-31
Demirer, Göksel Niyazi
KAPSAM: Bu proje kapsamında önemli bir çevre kirliliği kaynağı olan, tarımsal ve kentsel alanlardan kaynaklanan azot ve fosforun anaerobik arıtım çıkış sularında strüvit oluşumu ile giderimi ve geri kazanımı araştırılacaktır. Tavuk gübresi ve evsel atık çamurun anaerobik bozundurması sonrasında kimyasal çöktürme yöntemi ile strüvit eldesi potansiyeli araştırılacak ve anaerobik bozundurma sürecinde elde edilecek olan biyogaz miktarı belirlenecektir. YÖNTEM: Çalışmanın ilk aşamasında tavuk gübresi ve evsel atık çamur substrat olarak kullanılarak farklı atık karışım oranlarına sahip kesikli reaktörler işletilecektir. Bu aşamada farklı atık karışım oranlarının ve besiyer çözeltisi eklenmesinin anaerobik çürüme performansı ve çıkış suyu kimyasal kompozisyonlarına etkisi araştırılacaktır. Anaerobik çürüme sonrası atık kompozisyonunda bulunan nütrient (amonyak azotu ve ortofosfat) konsantrasyonlarının artması beklenmektedir. Reaktör işletimleri sona erdirildikten sonra çıkış suyu kompozisyonu strüvit oluşumu için önemli iyonlar bazında incelenecek, ve reaksiyonu limitleyen maddelerin eklenmesi ile strüvit oluşum deneyleri başlatılacaktır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise anaerobik reaktörlerin çıkış sularında strüvit çöktürme deneyleri geçekleştirilecektir.Strüvit çöktürme deneyleri kesikli reaktörlerde, anaerobik çürüme sonucu elde edilen çıkış suyunun ön işleme tabi tutulmuş olan sıvı fazında yapılacaktır. Çalışmanın bu aşamasında strüvit oluşumu ve çökelmesini etkileyen pH, molar oran, kimyasal kompozisyon, organik madde etkisi araştırılacaktır. BEKLENİLEN SONUÇ: Özellikle önerdiğimiz proje alıcı ortamlara doğrudan verildiğinde suların kirlenmesine yol açan nütrientlerin gideriminden ve geri kazanılması gibi etkin bir kirlilik önleme metodudur. N/P deşajları sadece çevrenin kirlenmesi değil, endüstri ve tarımda pekçok kullanımı olan bu kimyasalların kaybına da denk düşmektedir. N/P'un arıtımına paralel olarak geri kazanımı bu kimyasalların gübre, endüstiyel hammadde, vb. kullanımlarını olası kılacak ve arıtım maliyetlerini de düşürecektir. Dünyada rezervi hızla tükenmekte olan fosfor kaynaklarının strüvit gibi değerli bir mineral formunda geri kazanımı, bunun yanında önemli bir atık olan tavuk gübresi ve evsel atık çamurun anaerobik ortamda arıtımı ile biyogaz eldesi ülkemiz öncelikli konuları arasında yer almaktadır. Hem ekolojik hem de ekonomik kazancın birlikte sağlanması noktasından yola çıkarak bu çalışmada, son yıllarda yaygın bir araştırma konusu haline gelen, strüvit oluşumu ile hem arıtımı hem de geri kazanımı amaçlanmaktadır.