Hide/Show Apps

Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarından Kaynaklanan Bilgi Taşmalarının Ekonometrik Analizi

1980’lerden sonra ivme kazanmış olan küreselleşme sürecinin önemli bir unsuru doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıdır (DYSY). Bu değişkende gözlenen artış hem dünya dış ticareti (ithalat ve ihracat) hem de dünya milli gelirinde gözlenen artıştan daha yüksektir. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin (GOÜ) toplam DYSY’den aldıkları pay sürekli artmış ve % 33’e ulaşmıştır. Bu gelişme, DYSY’nin GOÜ’lerdeki girişimler üzerindeki etkilerini çözümleyen kuramsal ve görgül bir yazının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmalar yabancı sermayeli şirketlerin yatırımlarının yerli firmaların verimliliğini ne şekilde etkilediğini irdelemiş, bunu yaparken de firma düzeyinde mikro veri kullanılmıştır. Bulgular, bu etkinin pozitif ya da negatif olabileceği gibi DYSY’nin yerli firmaların performansı üzerinde hiçbir etkisinin olmayabileceğini de göstermektedir. Türkiye ekonomisi için yapılan çalışmalar, daha ziyade 2001 öncesi dönemi kapsamaktadır. Çalışmamızda 2000-2009 yılları için İstanbul saayi Odası tarafından toplanan veriler kullanılacak ve DYSY’nin Türkiye ekonomisinde yerli firmaların verimliliğine olan etkisi analiz edilecektir. 2. Tanım a. Konu ile ilgili literatür taraması; konunun güncel durumu ve bulunduğu aşama Yabancı sermeye yatırımları ülkemizde özellikle 1990’lardan itibaren artmaya başlamış, 2000’li yıllarda ise önemli bir ivme kazanmıştır. DYSY’nin Türkiye’de yerli firmaların performansına etkisi genelde 2001 öncesi için incelenmiş ve performans verimlilik göstergeleri aracılığıyla ölçülmüştür. Biz çalışmamızda, İstanbul Sanayi Odası tarafından düzenlenen En büyük 500 Firma anketin kapsamında toplanan verileri 2000-2009 dönemi için kullanacağız ve DYSY’nin yerli firmaların verimliliğine etkilerini irdeleyeceğiz. Bunun için ilk olarak firma düzeyinde Ar-Ge harcamalarını belirleyen unsurları irdeleyeceğiz. Bunun için mevcut yazından hareketle bir dizi DYSY “taşma” (spillover) göstergesi hesaplanacak ve kullanılan verimlilik denklemine ekleyeceğiz. Böylece 5000’e yakın gözlem içeren panel veri seti oluşturacağız ve uygun ekonometrik tahmin yöntemlerini kullanarak denklemi tahmin edeceğiz. c. Önerilen konunun üreteceği ek bilgi Çalışma çerçevesinde, Türkiye’deki kısıtlı yazına önemli bir katkı sağlayacağı ve daha önce kullanılmamış verileri kullanarak birtakım siyasa önerilerine ulaşılacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışma daha sonra yapılacak çalışmalar için yol gösterici olacaktır. Proje sonuçları iki uluslararası konferanslara tebliğ olarak sunulacak ve endeksli dergilerde en az bir yayın yapılacaktır. Proje, aynı zamanda BAP projeleri için tavsiye edilen disiplinlerarası olma özelliğine de sahiptir.