Hide/Show Apps

Kıbrıs Türk Toplumu Yol Ayrımında: Kıbrıs Türk Toplumunun Devlet Olma Sorunu

2014-12-31
Yalman, Osman Galip
Öner, Nilgün
Amaç ve KapsamBu projenin amacı, 1960 yılında Londra ve Zürih antlaşmaları ile kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1963 yılında Kıbrıs Türk toplumu açısından fiilen sona ermesinden sonra başlayan ve genelde Kıbrıs Sorunu olarak betimlenen süreçte, Kıbrıs Türk toplumunun devlet olma (statehood) sürecinde geçirdiği evreleri ve değişimi belirleyen ulusal ve uluslararası dinamiklerin disiplinlerarası bir yaklaşımla incelenmesidir. Sürecin tarihsel bir perspektifte ele alınması amaçlanmakla birlikte, araştırma esas olarak Türkiye’nin Avrupa Birliğine resmen aday olarak kabul edildiği 1999 Helsinki zirvesinden sonra kazandığı boyutlara odaklanacaktır. Bu bağlamda, farklı düzeylerde politika oluşturma süreçlerinin karşılıklı etkileşimi temelinde, yerel ve uluslararası, toplumsal, ekonomik ve siyasal aktörlerin soruna yaklaşımlarındaki değişimlerin incelenmesi önem kazanmaktadır. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, 1 Mayıs 2004’te adanın tümünün temsilcisi olarak Avrupa Birliğine tam üye olarak kabul edilmesiyle yeni bir boyut kazanan Kıbrıs Sorununun Kıbrıs Türk toplumunda yarattığı siyasal çalkantı ve değişimlerin yanı sıra, 23 Nisan 2003’te Güney Kıbrıs ile sınır kapılarının açılmasının toplumsal ve ekonomik etkilerinin irdelenmesi de araştırma kapsamındadır. Kıbrıs Türk toplumu açısından, Avrupa Birliği ve Güney Kıbrıs ile olan ilişkiler kadar, hatta onlardan da daha öncelikli olan önemli bir dinamik Türkiye ile olan ilişkilerdir. 1974’ten itibaren Türkiye’deki siyasal iktidar, ve bunlara bağlı olarak gündeme gelen iktisat politikası, değişikliklerinin Kıbrıs Türk toplumunun gelişme sürecini belirleyen önemli bir etken olduğu anımsandığında, bu ilişkilerdeki devamlılık ve değişikliklerin Kıbrıs Türk toplumu üzerindeki toplumsal, ekonomik ve siyasal etkilerinin sorgulanması araştırmanın öncelikli amaçları arasındadır. Bu çerçevede, mevcut durumun, farklı toplumsal kesim temsilcilerinde yol açtığı kaygılar ve/veya değişim talepleri ortaya konulmaya çalışılacaktır. Tanım ve KapsamYukarıda tanımlanan amaç ve kapsamda araştırmanın yürütülmesi, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan değişik toplum kesimlerinin temsilcileri ve/veya kanaat önderleriyle derinlemesine görüşmeler ve/veya odak grup görüşmeleri yapılarak gerçekleştirilmeye çalışılacaktır. Bunların yanısıra, olanaklar ölçüsünde, Türkiye’de ve Avrupa Birliği çevrelerinde Kıbrıs konusunda uzman, karar alma süreçlerinde rol almış kişilerle de görüşmeler yapılması hedeflenmektedir.Konuyla ilgili literatür taraması; konunun güncel durumu ve bulunduğu aşama:Konuya ilişkin yayınlar incelendiğinde birkaç temel özellik göze çarpmaktadır: a) Kıbrıs sorununu bir dış politika ve güvenlik sorunu olarak ele alan çalışmalar; b) Birinci perspektifi benimseyen çalışmaları kısmen de olsa eleştirme çabası gütmekle birlikte devlet merkezli bir yaklaşımla yapılan çalışmalar; c) Kıbrıs’ta toplumlar arası ve Kıbrıs Türk toplumunun kendi içindeki farklı kesimlerin aralarındaki ilişkileri daha çok kimlik temelli bir yaklaşımla ele çalışmalar.. Önerilen çalışma ise, konuya ilişkin literatürdeki az sayıdaki çalışma doğrultusunda bir katkı yapabilmek amacıyla, disiplinlerarası nitelikte ve eleştirel siyasal iktisat yaklaşımından beslenen bir biçimde konuyu ele almayı öngörmektedir.Araştırmanın zamana bağlı işi planı İlk olarak konuyla ilgili literatür taraması gerçekleştirilecek, konuya ilişkin yapılan çeşitli yayınlar ve doktora tezleri ile seçilecek bazı gazete ve dergilerin taramalarının ardından, planlanan saha çalışması ile Kıbrıs’ta yukarıda belirtilen nitelikteki derinlemesine görüşmeler ve/veya odak grup görüşmeleri yapılacaktır. Son olarak, Türkiye’den ve Avrupa Birliği çevrelerinden saptanacak belirli kişilerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilecektir.