K bentonit seviyeleri içeren Devoniyen Karbonifer karbonat istiflerinin mikrofasiyesi ve çökelme ortamlarının karşılaştırılması

2016-04-16
Yılmaz, İsmail Ömer
Türkmenoğlu, Asuman Günal
Göncüoğlu, Mehmet Cemal
Bozkaya, Ömer
Ünlüce, Özge
Okuyucu, Cengiz
Bu çalışmada Bartın ve Zonguldak civarlarında tefra seviyeleri içeren Devoniyen-Karbonifer yaşlı Yılanlı formasyonunda Gavurpınarı, Yılanlı Burnu ve Gökgöl tüneli olarak tanımlanan üç lokasyonda stratigrafik kesit ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bartın kuzeybatısında Bartın çayı kuzeydoğusunda yer alan Gavurpınarı mevkiinde gerçekleştirilen ölçülü kesitte gözlenen mikrofasiyes tipleri daha çok stromatolitli dolomitik kireçtaşı, ostrakotlu, pelloitli mikritik kireçtaşı, ostrakotlu killi kireçtaşı, ostrakot, pelloit ve intraklast içeren mikritik kireçtaşlarıdır. Karbonat kayaçlarında killi ve mikritik matriksli deforme olmuş polijenik karbonat breşleri de belirlenmiş olup, breşler içerisinde pirit içeren mikritik kireçtaşları ve yarı yuvarlaklaşmış kalsit taneleri gözlenmiştir. Ayrıca çamurtaşı/altere olmuş tüf fasiyesi de incelenmiş olup, bu litolojilerde zirkon ve muskovit minerallerine rastlanmıştır. Gavurpınarı kesitinin yaklaşık 1 km batısında konumlanan Yılanlı Burnu kesiti boyunca ise daha çok dolomit taşları egemendir. Bunlar arasında dolomitleşmiş stromatolit, bivalv parçaları içeren dolomit taşı, pelloitli dolomit taşı, gözenekleri petrol ve/veya organik madde ile dolmuş dolomit taşı, sadil dolomit minerali içeren dolomit taşı, ostrakot içeren killi kireçtaşı/ marn fasiyesleri dikkat çekmektedir. Gerek arazi gözlemleri ve gerekse mikrofasiyes incelemeleri sonucunda bu istiflerin çökelme ortamının oldukça sığ platform içi ortam olduğu düşünülmektedir. Zonguldak ilinin yaklaşık 10 km güneydoğusunda Gökgöl tüneli civarında ölçülen Erken Karbonifer yaşlı ölçülü kesit boyunca, yüksek enerji fasiyeslerinin varlığı dikkat çekmektedir. Kireçtaşları mikrofasiyesleri genellikle; ostrakotlu çamurtaşı/vaketaşı,bentik foraminifer içeren istiftaşı/vaketaşı, stromatolitli bağlamtaşı, ooidli/oncoidli tanetaşı/istiftaşı, intraklastlı istiftaşı/tanetaşı, pelletli tanetaşı/istiftaşı fasiyeslerinden oluşmaktadır. Karbonifer istifinin çökelme ortamı olarak istifin bu kesiminde mikrofasiyes ve arazi gözlem sonuçlarına göre sığ geri rampa türü platforma geçiş özelliğindedir. Ölçülen her üç istif içerisinde volkanik kökenli K-bentonit seviyeleri bulunmaktadır. Bu seviyelerin varlığı karbonat çökelme ortamının aynı zamanda bu litolojideki malzemenin istif içerisinde korunmasına olanak sağladığını göstermektedir. Yılanlı Burnu ve Gavurpınarı istiflerindeki K- bentonitler başlıca illit içermekte olup, yüksek diyajenetik kristalinite verleri sunmaktadır. Gökgöl tüneli istifinde ise K-bentonitler karışık katmanlı illit-smektit mineralleri ile temsil edilmekte ve diğer kesitlere göre daha düşük diyajenez koşullarını yansıtmaktadır.
Citation Formats
İ. Ö. Yılmaz, A. G. Türkmenoğlu, M. C. Göncüoğlu, Ö. Bozkaya, Ö. Ünlüce, and C. Okuyucu, “K bentonit seviyeleri içeren Devoniyen Karbonifer karbonat istiflerinin mikrofasiyesi ve çökelme ortamlarının karşılaştırılması ,” presented at the 69. TJK. Nisan 2016, (11 - 16 Nisan 2016), Zonguldak, Türkiye, 2016, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/72296.