Domuztepe de ritüel ve toplum küçük buluntu dağılımının sosyal bağlamı

2014-02-08
Bu çalıma kapsamında Kahramanmara ilinde yer alan ve Geç Neolitik Döneme tarihlenenDomuztepe yerleiminin ritüel olarak tanımlanan alanlarından ele geçen küçük buluntularınmekansal dağılımı incelenmitir. Bu kontekstler Ölüm Çukuru, Hendek ve Yanmı Yapıolarak adlandırılmı ve sıkıtırılmı kırmızı toprakla özel olarak yapıldığı anlaılan KızılTeras alanı içinde ve bu alanla bağlantılı olarak tanımlanmılardır. Kazılar sırasında bualanlardan ele geçen küçük buluntular; mühürler, ta kaplar, obsid 7C;' ';B';*;0@ 8;'7: kabukları, boncuklar, küçük baltacıklar, ağıraklar, ta ve kemik aletler olaraksıralanabilirler. Bu objelerin dağılımı “yum Analizi yöntemi ile incelenmitir. Bu yöntemsayesinde nesnelerin birbirleri ve mekânlar ile olan ilikileri ve bu ilikilerin derecelerininsaptanması mümkün olmutur. Bu analizlerin amacı Domuztepede gerçekleen ritüellerindoğasını açıklamaya çalımak; bu sayede de Geç Neolitik topluluklarının sosyalorganizasyonlarında ritüellerin önemi anlamaya çalımaktır. Domuztepe 20 hektarlık alanıM.Ö. 6. bine tarihlenen yerleimlerin en büyüğüdür. Kuzey Mezopotamyada Halaf olaraktanımlanan bu dönem (M.Ö. 6000 5 5200), Neolitik geçi (c.10500 5,--- 6^P@ &*(0() adlandırılan; ilk yerleik ve tarım topluluklarının ortaya çıktığı dönem ile ilk ehirdevletlerinin ortaya çıkıı (c. 4000 5$S-- 6^P@ arasında kalan bir zaman aralığınıtanımlamamak için kullanılmaktadır. Bu nedenle, Halaf Dönemi geleneksel olarak ilk ehirdevletlerini karakterize eden merkezi otorite, ritüel ve ekonomik merkezileme evrimindeönemli bir aama olarak algılanmaktadır. G' cak, bu anlayı bugüne kadar yapılan çalımalarla yeterince desteklenmemitir.Domuztepe gibi büyük ve binlerce insana ev sahipliği yapmı Halaf yerleimlerininbulunmasına rağmen arkeologlar doğrudan merkezi otoritenin varlığını gösteren kanıtlarbulamamılardır. Mimari yapı ve bölgesel yerleim modelleri genellikle akraba ilikileri ilekurulan geni ev odaklı ve hiyerarik olmayan bir organizasyona iaret etmektedir. Bugeniletilmi ev odaklı grupların Domuztepe gibi büyük ölçekli yerleimlerde ikamet e 8;' gruplarla ilikilerinin nasıl düzenlendiğinin anlaılması oldukça zor olmutur.
Citation Formats
D. Erdem, “Domuztepe de ritüel ve toplum küçük buluntu dağılımının sosyal bağlamı,” presented at the Tematik Arkeoloji Serisi 2, (07 - 08 Şubat 2014), Türkiye, 2014, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/77748.