Riskli Sürücü Davranışlarının Transteorik Model Temelinde İncelenmesi: Bir Grup Karşılaştırması Çalışması

2018-10-01
Kaçan, Bilgesu
Erkuş, Uğur Uygar
Fındık, Gizem
Öz, Bahar
Dünya Sağlık Örgütü tarafından hız sınırını aşmak, alkol kullanmış olarak araç kullanmak, emniyet kemeri kullanmamak ve dikkati dağılmış olarak araç kullanmak riskli sürücü davranışları olarak belirtilmiş davranışlardır. Bu riskli davranışların Türk toplumunda hangi aşamada olunduğunun belirlenmesi ve değiştirilmesi trafik güvenliği açısından önem taşımaktadır. Mevcut çalışmada değişim için öngördüğü aşamalar ile yarar sağlayabileceği düşünülen Transteorik Modelkullanılarak, bu riskli davranışlar için katılımcıların bulundukları basamaklarıntanımlanması ve olası farklarınincelenmesi amaçlanmıştır. Anket yöntemi ile veri toplanan çalışmaya henüz sürücü olmayan ama gelecekte sürücü olma olasılığı bulunan 120 geleceğin sürücüsü, güvenli sürüş eğitimi almış99sürücüve güvenli sürüş eğitimi almamış 140sürücükatılmıştır. Beyana dayalı sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, güvenli sürüş eğitimi almamış sürücü grubununhız sınırları dâhilindearaç kullanma, alkollüyken araç kullanma, sürüş esnasında ceptelefonu kullanma ve sürüş esnasında yemek yemek davranışlarında sürücü olmayan gruptan ve güvenli sürüş eğitimi almış gruptan anlamlı derecede daha alt basamaklarda oldukları bulunmuştur.Emniyet kemeri kullanımında ise sadece eğitim almamış sürücü grubunun sürücü olmayan gruptan anlamlı ölçüde daha alt basamaklarda oldukları görülmektedir. Güvenli sürüş eğitimi almış sürücüler ile henüz sürücü olmayan grubun farklılaştığı tek davranış ise sürüş esnasında cep telefonu kullanımı olmuş; henüz sürücü olmayangrubuneğitim almış sürücülerden daha üst basamaklarda olduğu bulunmuştur.Çalışmanın 359katılımcısı göz önünde bulundurulduğunda bu beş riskli davranış için Transteorik Model’e göre harekete geçme basamağında yoğunlaştıklarıbulgular arasındadır. Mevcutçalışma ile, güvenli trafik için gerekli olan beş davranış üzerinden çoğunlukla bulunulan basamağı tanımlayarak Transteorik Model’in basamaklarına göregeleceğe yönelikspesifik önleme ve müdahale programları geliştirebilecek çalışmalara zemin hazırlamasıhedeflenmiştir.
Citation Formats
B. Kaçan, U. U. Erkuş, G. Fındık, and B. Öz, “Riskli Sürücü Davranışlarının Transteorik Model Temelinde İncelenmesi: Bir Grup Karşılaştırması Çalışması,” pp. 33–47, 2018, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: http://dergipark.gov.tr/download/article-file/561075.