Eastmed-paleotsunamı projesi ilksel sonuçları: ölüdeniz lagünü (Fethiye) paleotsunami kayıtları

2018-04-23
Tarihsel kayıtların son 2500 yılda Doğu Akdeniz’de 17 adet tahrip edici tsunamiden bahsetmesine karşın, bu bölgede geçmişte meydana gelmiş tsunamilerin sürekli ve eksiksiz jeolojik kayıtlarını elde etmeye yönelik çalışmaların oldukça kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, Doğu Akdeniz’deki paleotsunami araştırmalarına öncülük etmesi amacı ile, 2016 yılı Haziran ayında “Güney Ege ve Levant denizlerinde bir paleotsunami kronolojisine doğru (EASTMED-PALEOTSUNAMI)” başlıklı Marie Sklodowska-Curie araştırma projesine başlanmıştır. Projenin amacı, Türkiye’nin güney ve güneybatı kıyıları boyunca yer alan altı adet lagün sisteminden alınan karot örnekleri üzerinde sedimantolojik analizler yaparak, son 2000-2500 yıla ait sürekli ve eksiksiz bir paleotsunami kronolojisi elde etmektir. Karotlar boyunca radyokarbon tarihlendirmesi, yüksek çözünürlüklü mikro-XRF taraması (ITRAX), X-ışını radyografik görüntüleme ve tane-boyu dağılımı gibi analizler yapılarak, Doğu Akdeniz tsunamileri sırasındaki şiddetli deniz suyu baskınlarının lagünlerin sedimanter istiflerinde bıraktıkları olası fiziksel ve jeokimyasal izler tespit edilmeye çalışılmaktadır. Proje kapsamındaki altı adet lagün sisteminden biri olan Ölüdeniz Lagünü’nden uzunlukları 3 ile 4.5 metre arasında değişen dört adet karot alınmıştır. Sedimanter istifin detaylı tarihlendirmesi, beş adet radyokarbon ölçümü ve Nar Gölü varvlı sedimanlarından elde edilen paleoiklimsel kayıtlar ile Ölüdeniz Lagünü kayıtlarının kronostratigrafik deneştirmesi ile yapılmıştır. Ölüdeniz sedimanter istifinde, tarihsel kayıtlara göre M.S. 1609, 1303 ve 148 yıllarında meydana gelen tsunamiler Ti, Fe, K, Rb gibi karasal kökenli element profillerinde belirgin anomaliler şeklinde görünmektedir. Bu jeokimyasal anomalilerin bulunduğu seviyelerde karasal organik madde muhtevasının da yüksek olduğu gözlenmiştir. Yukarıda bahsedilen tarihlerdeki tsunamilerin izleri kadar belirgin olmasa da, benzer anomaliler M.S. yaklaşık 1020, 750 ve 450 yıllarında da tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, her 270-300 yılda Ölüdeniz kıyılarını etkileyen bir tsunami olduğu sonucuna varılabilir. Bu sonucun güvenilirliği proje kapsamındaki diğer beş adet lagün sisteminden elde edilecek olan veriler ile test edilecektir.
71. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 23 - 28 Nisan 2018

Suggestions

Son 1500 Yıl Boyunca Ege Denizi’ndeki Tsunamilerin Sedimanter İzleri, (Karine Lagünü, B-Türkiye)
Avşar, Ulaş (2019-08-01)
As high energy tsunami waves reach shallow near-shore environments, the height of the waves increases and sea water propagates towards the land. During this movement, significant amounts of sediment are transported inland from the nearshore, foreshore and beach. While a lagoon that is separated from the sea by a low, thin sand barrier has a relatively calm depositional environment under normal conditions, during a tsunami the sea water climbs over the sand barrier and deposits material from the nearshore, f...
Prekast tünel segmanlarında noktasal basınç deneylerinin yapılabilmesi için altyapı geliştirilmesi
Akyüz, Uğurhan(2018-12-31)
Segman tasarımında dikkat edilmesi gereken en önemli faktörlerden biri tünel delme makinesinin yapmış olduğu itkidir. Bu itki tünel delme makinesinin kazı esnasında prekast betonarme segmanların yan yüzeylerine uygulamış olduğu basıç kuvvetidir. Bu kuvvet kimi zaman segman köşelerinde kırılmalara veya bölgesel çatlamalara neden olmaktadır. Bu çatlaklardan sızan yeraltı suları özellikle yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu yerlerde, beton içerindeki demir donatıların korozyonamaruz kalmasına ve tünelin yapıs...
Çoklu Exsiton Üretebilen ve Tekli Fisyona Duyarlı Hibrit Güneş Pili Geliştirilmesi
Asil Alptekin, Demet(2017-12-31)
Yenilenebilir enerji kaynakları alanlarında son yıllarda hızla artmakta olan çalışmalar umut vaat edici sonuçlar vermekte ve bu durum Avrupa ve Amerika gibi ülkelerin yanı sıra gelişmekte olan ülkeler için de büyük önem taşımaktadır. Kristal silikon teknolojisinin teorik limitine ulaşmasıyla birlikte gelecekte fosil yakıtlarına alternatif olarak gösterilen birincil enerji kaynağı olan güneş enerjisinden daha etkin bir biçimde faydalanmak amacıyla yeni nesil hibrit güneş pili teknolojileri geliştirilmektedir...
Risk toplumunda meşruiyet sorunu ve örgütsel riskin meşrulaştırılması
Topal, Çağrı (Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara, Turkey), 2015-4)
Bu çalışma, kapitalist risk toplumu bağlamında, insan ve çevre sağlığına yönelik örgütsel risklerin, risklerin kaynağı olan özel şirketlerin, ve riskleri denetlemekle yükümlü kamu kurumlarının, risk ve çevresel etki değerlendirme toplantıları yoluyla meşrulaştırılması sürecini incelemektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesini, Habermas’ın (1975) meşruiyet, Beck’in (1992) risk, ve örgüt yazınında örgütsel aktörlerin risk anlamlandırma süreçlerini meşruiyet temelinde inceleyen çalışmalar oluşturmaktadır. B...
Coupling of NAMI DANCE and XBeach numerical models to simulate tsunami induced morphological changes: Case study in Sığacık Bay
Çiçek, Yağız Arda; Yalçıner, Ahmet Cevdet; Baykal, Cüneyt; Department of Civil Engineering (2022-6-03)
In this study, NAMI DANCE and XBeach Non-hydrostatic numerical models are coupled to assess the tsunami-induced morphological changes. The former is faster than most tsunami numerical models due to its graphics processing unit support, and the latter solves flow-induced morphological changes and dispersive flow equations. Four simulation studies, including the individual model comparison of hydrodynamics, one- and two-dimensional coupled model validation, and a case study assessing morphological changes ins...
Citation Formats
E. Bozkurt, “Eastmed-paleotsunamı projesi ilksel sonuçları: ölüdeniz lagünü (Fethiye) paleotsunami kayıtları,” presented at the 71. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 23 - 28 Nisan 2018, 2018, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://www.jmo.org.tr/etkinlikler/kurultay/etkinlik_metin.php?etkinlikkod=120&metin_kod=755.