Türkiye’de Zeytin ve Zeytinyağı Sektöründeki Tarımsal Üretici Örgütlerinin Değer Zincirindeki Rolü ve Bölgesel Kapsayıcılığı

2021
Pehlivan Gürkan, Nilgün
Üretici örgütleri, zeytin üreticilerinin ürün değer zincirinde rol alarak katma değeri elde etmelerini sağlayan önemli kurumsal yapılardır. Bu çalışma üretici örgütlerinin zeytin ve zeytinyağı değer zincirindeki rolü ve bölgesel kapsayıcılığının değerlendirmesini amaçlamaktadır. Halen zeytin ve zeytinyağı sektöründe yer alan üç üretici örgütün - üretici birlikleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım satış kooperatifleri ve birlikleri - faaliyetleri mevcut veriler ışığında değerlendirilmiştir. 2004 yılından beri verilen kamu destekleri sonucunda Türkiye’de zeytinlik alanlar ve zeytin üretimi belirgin olarak artmış; ancak sektör genelinde üretici örgütlenmesinde göze çarpan gelişme olmamıştır. Bölgeler arası üretici örgütlenmesindeki gelişmişlik düzeyi de çok belirgindir. Bu durum üretici örgütlenmesinin önündeki yapısal sorunlara işaret etmektedir. Sektördeki üretici örgütlerinin, farklı düzenlemelere tabi mevcut parçalı yapı yerine, üç kademeli üst örgütlenme yapısı içinde tek bir kooperatif sisteminde yer alması etkinliği ve kapsayıcılığı artırarak zeytin üreticilerinin değer zincirinin tüm aşamalarındaki katmadeğeri elde etmelerini sağlayacaktır. Ayrıca, üretici örgütlenmesinin etkin işleyişin sürdürülebilirliğinin sağlanması için, bütüncül bir yaklaşım olan “(Yenilik) Sistem(i) Yaklaşımı” ile üretici örgütü sisteminin işleyişinin önündeki tüm yapısal sorunların - teknolojik, bilgi, finansal, insan kaynağı, kurumsal ve işbirliği ağları altyapısı niceliksel ve niteliksel zayıflıkları - tespit edilip, bu yapısal sorunları hedefleyen kamu politikası tasarlanması gerekliliği çalışmanın vardığı temel sonuçtur.
Citation Formats
N. Pehlivan Gürkan, “Türkiye’de Zeytin ve Zeytinyağı Sektöründeki Tarımsal Üretici Örgütlerinin Değer Zincirindeki Rolü ve Bölgesel Kapsayıcılığı,” 2021, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/92087.