Hide/Show Apps

Türk linyitlerinin sıvılaşma özelliklerinin incelenmesi

Download
1987
Gürüz, Güniz
Olcay, Aral
Yürüm, Yuda
Baç, Nurcan
Orbey, Hasan
Toğrul, Taner
Şenelt, Akif
Bu çalışmada Türk linyitlerinin katalitik ortamda sıvılaştırma özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlk aşamada Türk linyitlerinin rezerv durumları ve özellikleri göz önünde tutularak onbir numune seçilmiş ve bu linyit numunelerinin özellikleri, kısa, elemental, petrografik, rasyonel, toplam kükürt ve kükürt türleri, kül, katran verimi ve özütleme verimi tayinleri yapılarak belirlenmiştir. Bunu izleyerek, söz konusu onbir numune arasından çeşitli parametrelerin inceleneceği kesikli reaktör sistemlerinde kullanılacak az sayıda linyit numunesini seçmek amacıyla, bomba tipi reaktör deneyleri yapılmıştır. Bu deneylerde, önceden belirlenmiş deney şartlarında, hidrojen gazı ortamında, taşıyıcı yağ olarak tetralin kullanıla-rak onbir linyit numunesi bomba reaktörde sıvılaştırılmış ve toplam dönüşüm, sıvı verimi ve sıvı ürün dağılımları saptanmıştır. Bomba tipi reaktör deneylerinin sonuçları ışığında Beypazarı, Mengen ve Karlıova linyit numuneleri kesikli reaktör deneylerinde çalışılmak üzere seçilmiştir. Bu numuneler, sallamalı bir reaktörde hidrojen basıncı altında, taşıyıcı yağ olarak kreozot yada toluen kullanılarak çalışılmıştır. Kesikli reaktör deneylerinde, reaksiyon süresi, reaksiyon sıcaklığı, ortamdaki katalist miktarı, reaksiyon basıncı, kömür/çözücü oranı parametlerinin linyitlerin sıvılaşma özelliklerine etkileri çalışılmıştır. Elde edilen sıvı ürün preasfalten, asfalten ve yağ alt fraksiyonlarına ayrılmış ve asfalten ve yağların GC/MS ve IR spektrumları ürün tanımlama amacıyla elde edilmiştir. Söz konusu çalışma Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi' nden yedi araştırmacının ortak katkıları ile gerçekleştirilmiştir.