Hide/Show Apps

Alüminyum alaşımlarının aşırı plastik deformasyon işlemleriyle üretilmesi

Download
2008
Gür, Hakan C.
Ögel, Bilgehan
Atala, Haluk
Bor, Şakir
Tan, Evren
Yüksek dayançlı alüminyum alaşımından mühendislik parçalarının üretimi, kapsamlı yatırım gerektiren büyük tesislerde termo-mekanik işlemlerle mümkün olmaktadır. Bu işlemlerin tane boyutunu ancak 10 mikrona kadar düşürebilmesi ve işlem parametrelerinin her alaşım için yeniden ayarlanma gerekliliği dezavantaj olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, Al alaşımları için alternatif imalat tekniklerinin geliştirilmesi için son zamanlarda çok sayıda araştırma yapılmıştır. Çalışmalar, aşırı plastik deformasyon ile çok ince taneli iç yapı elde edilerek, Al- alaşımlarının mukavemetinde önemli artış sağlanabildiğini göstermiştir. Bu projenin konusu, alüminyum alaşımları için laboratuar ölçekli aşırı plastik deformasyon sistemleri tasarlayıp imal etmek ve elde edilen numuneleri karakterize etmektir. Projede gerçekleşenler aşağıda aşamalı olarak özetlenmiştir: ■ Önce, imal edilecek deformasyon düzeneklerinin tasarıma yardımcı olmak ve deformasyona etki eden faktörleri irdelemek için sonlu eleman analizi yöntemiyle modelleme çalışmaları yapılmıştır. İşlem parametrelerinin (kalıp geometrisi, sürtünme katsayısı) ve deforme edilen malzeme özelliklerinin (deformasyon pekleşmesi parametreleri/mekanizmaları ve deformasyon hızı hassasiyeti) işlem performansına etkileri incelenmiştir. Ayrıca malzeme sertleşme mekanizmaları ve hasar oluşumunun deformasyona uğrayan malzeme üzerine etkileri tartışılmıştır. ■ İkinci aşamada, çubuk şeklinde hacimli parçaları deforme eden Eş Kanallı Açısal Presleme (ECAP) sistemi tasarımlanıp imal edilmiştir. ECAP sistemi kullanılarak deforme edilen çeşitli alüminyum alaşımlarının mekanik özelliklerindeki ve mikroyapısındaki değişimler incelenmiştir. ■ Son aşamada, elde edilen tecrübeler ışığında, yassı mamulleri kesintisiz deforme edebilen Değişken Kanallı Açısal Presleme (DCAP) sistemi tasarımlanıp imal edilmiştir. Farklı sayıda pasodan geçirilen 6061 Al-alaşımı numunelere sertlik ve çekme deneyleri uygulanarak, DCAP paso sayısına bağlı olarak yüksek mukavemetli, ince taneli alüminyum levha üretilebilirliği incelenmiştir.