Hide/Show Apps

Organize sanayi bölgelerinde çevre kirliliğini minimize edici teknolojilerin ve maliyet boyutlarının belirlenmesi; 1991 sonuç raporu

1992
Atımtay, Aysel
Müezzinoğlu, Aysen
Sarıkaya, Z. Hasan
Organize Sanayi Bölgeleri (OSB), dengeli kalkınma ve düzenli şehirleşmenin sağlanması, sanayileşmenin çevre sorunlarına yol açmayacak biçimde gerçekleştirilmesi amacıyla, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından yatırımların yönlendirilmesinde bir planlama aracı olarak ele alınmaktadır. Ancak uygulamada, bu amaçlara tam olarak ulaşılamamakta ye çeşitli sorunlarla karşılaşılmaktadır. Örneğin, gerek inşaatı tamamlanmış, gerekse yapımı süren OSB'lerde, arıtma tesisleri için yatırım kararlarının verilmesi gündemdedir. Bu durumda, söz konusu OSB'lerde kurulacak tesislerin ve uygulanacak atık yönetim stratejilerinin (gaz, sıvı, katı atık) ne olması gerektiği büyük önem kazanmaktadır. Bu nedenle DPT, TÜBİTAK aracılığı ile 1991 yılında bir proje desteklemeye karar vermiştir. Bu proje, "Organize Sanayi Bölgelerinde Çevre Kirliliğini Minimize Edici Teknolojilerin ve Maliyet Boyutlarının Belirlenmesi" projesidir ve proje; 1. Organize Sanayi Bölgelerindeki mevcut ve olası sanayi yapısının tanınmasını, 2. Yer seçimi, enerji kaynağı seçimi, yakma teknolojisi, üretim teknolojisi seçimi ve proses aşamalarında kirliliği minimize edici kontrol tekniklerinin belirlenmesini, 3. Uygulanabilecek arıtma teknolojilerinin ve iyileştirme önlemlerinin karşılaştırılmasını, 4. Toprak, su, hava kalitesi-arıtım maliyeti ilişkilerinin saptanmasını amaçlamaktadır, üç yıllık bir sürede tamamlanması öngörülen projenin 1991 yılı çalışmaları, OSB'lerde anket yoluyla bir envanter çalışması yapılmasını, OSB'lerde yer alan sanayi türlerinin dağılımının çıkarılmasını (üretime geçmiş veya inşaat safhasında), doluluk oranlarının bulunmasını, henüz dolmamış OSB'ler için, bu OSB'lerin dolması halinde nasıl bir endüstriyel tür dağılımına sahip olabileceğinin belirlenmesini kapsamıştır. Projenin gerçekleştirilmesinde Orta Doğu Teknik üniversitesi (ODTÜ), Dokuz Eylül üniversitesi (DEÜ) ve istanbul Teknik üniversitesi (İTÜ) Çevre Mühendisliği Bölümleri yer almış olup çalışmayı beraber yürütmektedirler. Ayrıca, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının "Küçük Sanatlar ve Sanayi Bölgeleri ve Siteleri Genel Müdürlüğü" ile işbirliği yapılmaktadır. Bu proje için 1991 yılı için belirlenen amaçlar doğrultusunda, 1.6.1991 tarihinden başlayarak 1.3.1992 tarihine kadar gerçekleştirilen çalışmalarda anketlerin yapılması ve OSB'ler için bir veri tabanı oluşturulması işi tamamlanmıştır. OSB'lerin 23.1.1992 tarihi itibariyle doluluk oranları çıkarılmış ve bunlar grafiksel olarak gösterilmiştir. OSB'lerde üretime geçmiş tesislerin endüstri tür dağılımları da incelenmiş ve her bir OSB için tür dağılım profilleri çıkarılmıştır. Ayrıca, DPT'nin yörelere göre uyguladığı teşvik tedbirlerinden ve mevcut OSB'lerdeki sanayi tür dağılımlarından yararlanılarak, henüz dolmamış OSB'ler için de tür dağılım projeksiyonları yapılmıştır.