Çangaldağ kompleksi içerisindeki (Kastamonu-Türkiye) meta-magmatik kayaların petrolojisi ve jeodinamik önemi

Download
2015
Çimen, Okay
Sayıt, Kaan
Orta Pontitler’de yüzlek veren tektonik birimlerden biri olan Çangaldağ Kompleksi çoğunlukla magmatik kökenli metamorfik ve deforme olmuş kayaçlardan oluşmaktadır. Bu litolojiler felsikten mafik karaktere kadar geniş bir kompozisyonda değişmekte olup, intruzif, ekstruzif ve volkaniklastik kaya türleri ile temsil edilmektedirler. Çangaldağ Kompleksi petrografik olarak bazalt, tüf, diyabaz, gabro, andezit ve riyodasit gibi çeşitli kayaç türlerini içermektedir. Mafik litolojiler genelde ab+akt+klrt+ep mineral parajenezine sahip olup, yeşilşist fasiyesi koşulları altında metamorfizma geçirmiştir. Bazı durumlarda iyi gelişmiş şistozite de gözlenmektedir. Dasitik türler genellikle hafifçe metamorfik olup kuvars ve feldispat fenokristallerinin ince taneli zemin içerisinde gömülmesi ile porfiritik doku göstermektedir. Ayrıca milonitik türleri de bulunmaktadır. Çimen vd. (2015)’e göre, Çangaldağ örnekleri jeokimyasal olarak sub-alkalen karaktere sahip, ilksel ve evrimleşmiş üyeler ile temsil edilmektedir. Bütün kaya türleri dalma-batma ile ilişkili lavlarla benzer olarak HNTE’lere göre Nb’ca çeşitli seviyelerde tüketilme göstermektedir. N-MORB normalize desenlerde ilksel kompozisyona sahip örnekler zenginleşme seviyelerine dayanılarak 3 gruba ayrılmıştır. İlk grup boninitik lavlara benzeyerek oldukça tüketilmiş özellikler sunmaktadır. İkinci grup ise ilk gruba göre göreceli olarak daha zenginleşmiş olup, halen N-MORB’a göre tüketilmiş durumdadır. Üçüncü grup ise en zenginleşmiş grup olup bu zenginleşme zeviyesi N-MORB civarındadır. Çangaldağ Kompleksi’ndeki metadasit örneklerinden ҫıkarılan zirkon mineralleri üzerinde gerҫeklestirilen U-Pb yaşlandırma sistemi, Orta Jura (176.4 ± 5.9 Ma; 156.3 ± 2.9 Ma; 161.0 ± 12 Ma) yaşlarını ortaya ҫıkarmaktadır. Buna ek olarak, bu kompleksin kuzeyinde bulunan Çangaldağ Granitoyiti (161.4 ± 5.3 Ma; 169.9 ± 1.7 Ma), batısında bulunan Devrekani Granitoyiti (164.9 ± 2.9 Ma) ve Devrekani Metadiyoriti (163.3 ± 8.8 Ma) gibi önemli jeolojik birimlerin radyometrik yaşları da bölgede yaygın bir Orta Jura magmatizmasının varlığına işaret etmektedir. Tüm jeokimyasal (yayınlanmamış verilerimiz) ve jeokronolojik veriler Çangaldağ Kompleksi içerisindeki ergiyik oluşumunun muhtelemen Orta Jura süresince İntra-Pontit dalma-batma zonunun yay ve yay-ardı bölgelerinde olduğunu öne sürmektedir.
Citation Formats
O. Çimen and K. Sayıt, “Çangaldağ kompleksi içerisindeki (Kastamonu-Türkiye) meta-magmatik kayaların petrolojisi ve jeodinamik önemi,” 2015. Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://app.trdizin.gov.tr/publication/project/detail/TVRVeU1UVTE.