Yaban koyunu (Ovis gmelinii) ve yaban keçisi (Capra aegagrus) toplumlarının müdahalesiz DNA örneklemesi yöntemiyle koruma genetiğinin çalışılması

Download
2003
Özüt, Deniz
Balkız, Özge
Kence, Aykut
Kence, Meral
Anadolu yaban koyununun (Ovis gmelinii anatolica) günümüzde yaşayan tek toplumu, Konya-Bozdağ Yaban Koyunu Koruma istasyonun'da bulunmaktadır. Koruma çalımalarının başladığı 1966 yılında 35-50 olarak tahmin edilen sahadaki toplam yaban koyunu sayısı bugün 1400 civarında olup tamamı na yakını tel ile çevrili alan içerisinde bulunmaktadır. Bu çalışmada, Anadolu yaban koyunun toplum genetiği çalışılmış olup, elde edilen bilgilerin, yapıImakta olan koruma çalışmlarına yapacağı katkılar ele alınmıştır. Çalışılan on mikrosatelit lokusunda: lokus başına düşen ortalama alel sayısı (A) 2.5 olarak bulunmuştur. Bu değer bir mikrosatelit lokusu için çok düşüktür ve diğer 'sağlıklı' Ovis toplumlarında A değerinin 4 ile 8 arasında değiştiği görülmüştür. Beklenen heterozigotluk seviyesi 0.33 ve gözlenen heterozigotluk 0.31 olarak saptanırken bu değer yine diğer Ovis toplumlarında 0.50 ile 0.85 arasında değişmektedir. Bu sonuçlar Konya-Bozda toplumunun genetik çeşitliliğinin çok düşük olduğunu göstermektedir. Bunun nedenleri arasında toplumun demografik bir darboğazdan (bottleneck) geçmiş olduğu varsayımı test edilmiş , ancak testler yakın tarihte olmuş olan bir darboğazın sinyalini vermemiştir. Yaban keçileri (Capra aegagrus) Türkiyede geniş bir yayılıma sahiptir. Bu çalışmada, müdahalesiz DNA örneklemesi yöntemi kullanılarak yaban keçilerinden dışkı ve doku örnekleri toplanmıştır. MtDNA D-halkası dizilimleri üzerine yapılan filogenetik araştırmalar, Türkiye'deki yaban keçisi toplumlarının birbirleri ve evcil keçiler arasındaki farklılaşmanın tayininde kullanıImıştır. Bulgular, dizilimlerdeki 75 baz çiftlik bir farktan dolayı Türkiye'deki doğu ve batı toplumları arasında belirgin bir farklılaşma olduğunu göstermektedir. Filogenetik analizlerde, bütün domestik soyların doğu toplumlarıyla gruplandıkları görülmektedir. Bu bulgu, Türkiye'nin doğusunda olası bir evcilleşme merkezi olduğunu göstermektedir. Aynı olasılık yaban ve evcil keçi toplumları arasındaki ve içlerindeki nükleotid farklarında da ortaya çıkmaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda, yaban keçilerinin Türkiye'nin hem doğu hem de batısındaki toplumları 2 ayrı ESU (Evrimsel Açıdan Anlamlı Birim) olarak tanımlanmalıdır.
Citation Formats
D. Özüt, Ö. Balkız, A. Kence, and M. Kence, “Yaban koyunu (Ovis gmelinii) ve yaban keçisi (Capra aegagrus) toplumlarının müdahalesiz DNA örneklemesi yöntemiyle koruma genetiğinin çalışılması,” 2003. Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://app.trdizin.gov.tr/publication/project/detail/TXpVM056Yz0.