Hide/Show Apps

Ürün Tasarımında Sağlarlık Yönetimi ve Sağlarlığın Eleştirel Analizi

2016-12-31
Kaygan, Harun
Gürdere, Selin
Çelikkaya, Esma Burcu
Araştırmanın amacı, örnek ürünlerin vaka çalışmaları üzerinden, tasarlanmış ürünlerde sağlarlığın (affordance) tespitine ve eleştirel analizine imkan veren teorik bir çerçeve geliştirmektir.Aslen çevresel psikoloji alanına ait olan sağlarlık kavramına, tasarım araştırmalarında son dönemde başvurulmakta. Ancak kavramın mevcut yorumlarında ürünün ve kullanım ortamının toplumsal bağlamından kopuk ve olası ya da mevcut politik etkilerinden azade analiz yöntem ve araçları öneriliyor. Aksine, sağlarlık kavramı, tasarlanmış ürünlere yönelik mevcut eleştirel çalışmaların sembolik süreçlere odaklandığına dair eleştirilere cevap olma potansiyeli taşıyor. Yeni materyalist perspektiflerin önem kazandığı günümüzde ürün tasarımı analizinde ürünlerin yalnızca sembolizmlerini değil, maddi etki ve kısıtlarını da anlamanın yolu ‘sağlarlık’ kavramından geçmektedir. Bu kavramı tasarımın sosyopolitik eleştirisine dahil etmek, ürün eleştirisinde bugüne kadar göz önüne alınmamış tasarımsal meselelerin de eleştiriye dahil edilmesini mümkün kılacaktır. Bunun için, örnek tasarım ürünlerini ve çeşitli tüketim senaryolarını ele alarak bu amaçla kullanılacak teorik bir çerçeve ve ilgili metodolojik araçlar geliştirilmesi gerekmekte.