1/25 000 Ölçekli Standart Topoğrafik Haritalardan Elde Edilen Sayısal Yükseklik Modellerinin Doğruluk Analizi

2018-09-18
Akyürek, Sevda Zuhal
Yildiz, Semih
Aydın, Abdurrahim
Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) yeryüzünün katı kısmını oluşturan kara parçalarının diğer bir ifade ile topoğrafyanın deniz seviyesinden yüksekliğini, coğrafik konumu ile birlikte nicelik olarak ifade etmek üzere geliştirilirmiş ve yaygın bir şekilde kullanılan 3 boyutlu bir veri modelidir. Günümüzde kullanım amacına bağlı olarak farklı ölçeklerde ve farklı teknikler kullanılarak SYM üretimi yapılabilmektedir. Harita Genel Komutanlığı tarafından üretilen ve ülkemizde yaygın olarak kullanılan 1/25 000 (25K) ölçekli standart topoğrafik paftalar, üzerlerine işlenmiş eşyükselti eğrileri sayesinde SYM üretimi için sıklıkla kullanılmaktadır. Yatay doğruluğunun ± 5 m ve düşey doğruluğunun ±2.5 m olduğu belirtilen bu paftalar, tüm ülke topoğrafyasını kapsayacak şekilde üretilmiş olması nedeniyle, ülke çapında ve metre hassasiyetinde SYM (PAF-SYM) üretme imkânı tanımaktadır. Ancak hem üretim tekniği hem de kullanılan paftalar açısından hata barındıran bu PAFSYM’lerin doğrulukları merak konusudur. İnsansız hava araçları (İHA) diğer platformlara göre daha detaylı, yüksek çözünürlüklü ve düşük maliyetli veri üretimine imkân tanıması nedeniyle çok kısa zamanda bilimsel çalışmaların ilgi odağı hâline gelmiştir. Bu çalışma, İHA kullanılarak elde edilen veriler ışığında, 25K paftalardan üretilen 10 metre çözünürlüğe sahip PAF-SYM’lerin doğruluğunu test etmeyi ve hataların topoğrafyaya göre nasıl bir dağılım içinde olduğunu ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu kapsamda, üzerine 12 MP çözünürlüğe sahip kamera entegre edilmiş DJI Mavic Pro model İHA ile 80 metre uçuş yüksekliğinde 2.5 cm çözünürlükte görüntü elde edecek şekilde 7 ve 12 hektarlık iki farklı alanda uçuş gerçekleştirilmiştir. Uçuş sonucunda elde edilen sayısal görüntüler işlenerek yüksek çözünürlükte (~13cm/piksel) SYM’ler (İHA-SYM) üretilmiştir. Yatay ve düşey doğrulukları ile piksel çözünürlükleri santimetre hassasiyetinde olan İHA-SYM’ler, metre hassasiyetinde olan PAFSYM’lerin doğruluk analizinde bir referans olarak kullanılmıştır. İki ürünü kıyaslamak için, öncelikle 13 cm çözünürlüğündeki İHA-SYM’ler 10 metre piksel çözünürlüğe sahip olacak şekilde ağırlıklı ortalama yöntemi ile yeniden örneklendirilmiştir. Böylece aynı çözünürlükte iki ayrı yöntem ile elde edilmiş SYM’ler kıyaslanmıştır. Kıyaslamaya göre SYM’ler arasında birinci alanda ortalama 6,38 metre, ikinci alanda ise ortalama -3,86 metre fark olduğu görülmüştür. Ayrıca, ağaç ve çalılıkların yoğun olduğu veya eğimin arttığı arazi bölgelerinde PAF-SYM ve İHASYP arasındaki yükseklik farklarının daha fazla olduğu görülmüştür.
Citation Formats
S. Z. Akyürek, S. Yildiz, and A. Aydın, “1/25 000 Ölçekli Standart Topoğrafik Haritalardan Elde Edilen Sayısal Yükseklik Modellerinin Doğruluk Analizi,” Eskişehir, Türkiye, 2018, p. 1, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/84250.