Çevrimiçi Disinhibisyon Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

2021-12-01
Bu çalışmada, bireylerin yüz yüze iletişim ve çevrimiçi iletişimde farklı hissetmesi ve davranması ile ilişkili olan çevrimiçi iletişimde disinhibisyon düzeyinin ölçülmesi için bir ölçek geliştirme çalışması gerçekleştirmek amaçlanmıştır. Bu nedenle, Kimlik Belirsizliğinin Sosyal Benlik modelinden (Social Identity Model of Deindividuation; SIDE) yola çıkarak 15 maddelik bir taslak ölçek hazırlanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) için gerçekleştirilen pilot çalışmaya 130 üniversite öğrencisinden (88 Kadın, 42 Erkek), doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için ise 517 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır (266 Kadın, 250 Erkek, 1 belirtilmemiş). AFA sonucunda ölçeğin “olumsuz sonuçların sorumluluğunun azalması” ve “iletişim kolaylığı” olarak iki boyuttan oluştuğu görülmüştür. DFA sonuçları ise 14 maddeli ve iki boyutlu yapının kabul edilebilir özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Boyutların Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı sırasıyla .83 ve .80 olarak bulunmuştur. Değerlendirmeler Çevrimiçi Disinhibisyon Ölçeği’nin alanda kullanılabilecek yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. Ölçeğin kişilik özellikleri, iletişim becerileri ve cinsiyet ile nasıl bir ilişki gösterdiği ile ilgili de bazı bulgular sunulmuştur.
Türk Psikoloji Yazıları

Suggestions

Çevrimiçi iletişimde disinhibisyon etkisi: pilot çalışmanın psikometrik bulguları
Mısır, Selin; Çapa Aydın, Yeşim (2018-11-14)
Çevrimiçi Disinhibisyon etkisi, yüz yüze iletişimde söz konusu olan sosyal kısıtlamaların çevrimiçi ortamlarda serbest kalması anlamına gelmektedir. Son yıllarda birçok araştırma, bireylerin çevrimiçi ortamlarda ve yüz-yüze ortamlarda farklı davranabildiğini göstermiştir. Alanyazında çevrimiçi disinhibisyon etkisini ölçen Türkçe bir ölçme aracı bulunmadığı için, bu çalışma, Lea ve Spears tarafından geliştirilen SIDE modelinden yola çıkarak bir psikolojik durum olarak kavramsallaştırarak bir ölçek geliştirme...
Beliefs about integration of environmental education into the early years: scale development
Güner Alpaslan, Zişan; Olgan, Refika; Çakıroğlu, Jale (2017-01-01)
Bu çalışmanın amacı okul öncesi öğretmen adaylarının çevre eğitiminin okul öncesi eğitime entegre edilmesine yönelik inançlarını belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Öğretmen Adaylarının Çevre Eğitiminin Okul Öncesi Eğitimle Bütünleştirilmesine Yönelik İnançları ölçeğinin 332 okul öncesi öğretmen adayının katılımıyla pilot çalışması yapılmış ve 18 maddeden oluşan bu ölçek üç faktörden oluşmuştur: GelişimÖğrenme (?=.87), Çevresel sonuçlar (?=.92) ve Öğrenme ortamı (?=.74). Daha ...
Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım
Köse Karaca, Bahar; Gürsoy, Mustafa (Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara, Turkey), 2019-10-01)
Mükemmeliyetçilik, klinik anlamda kişinin işlevselliğinde önemli düzeyde sıkıntıya ve bozulmalara yol açan, aşırı yüksek standartlara sahip olma eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada şikâyetlerinin odağı mükemmeliyetçilik olan ve özellikle iş ve çalışma alanlarında buna dair sıkıntı yaşayan bir vaka ele alınmıştır. Çalışmanın amacı şema terapi formülasyonu ve teknikleriyle mükemmeliyetçiliğin nasıl çalışılabileceğini örneklemektir. İstanbul Arel Üniversitesi Klinik Psikoloji Doktora Programı şema te...
Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması
Konaç, Aslı; Ünal, Çağrı Temuçin (ODTÜ- AYNA Klinik Psikoloji Destek Ünitesi, 2022-2)
Bu derleme çalışmasının amacı, belirli psikopatolojilerin incelenmesinde ve tedavisinde daha etkili seçeneklerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülen çoklu bellek sistemleri teorisini klinik psikoloji alan yazınına tanıtmaktır. Öncelikle psikopatolojinin tanımına ve disiplinler arası çalışmaların günümüzdeki önemine yer vererek başlayan çalışma, devamında çoklu bellek sistemlerini ve bu sistemlerin gelişimsel süreçte takip ettiği basamakları açıklamaktadır. Son olarak stres temelli bozukluklar, ...
Çocukların Sosyal Ağlarda Kişisel Bilgi Paylaşım Eğilimleri
Çağıltay, Kürşat; Kaşıkçı, Duygu Nazire; Kurşun, Engin; Karakuş Yılmaz, Türkan (2017)
Bu betimleyici çalışma, çocukların sosyal ağlarda kişisel bilgi paylaşım eğilimleri, sosyal ağları kullanma alışkanlıkları ve potansiyel riskli davranışlarını belirlemeyi hedeflemektedir. Bu çalışma Türkiye'nin en büyük üç şehrinde (İstanbul, Ankara ve İzmir) gerçekleştirilmiş olup, veriler rastgele seçilen 9 ile 16 yaş aralığındaki sosyal ağ kullanıcısı 524 çocuk ve velileri ile yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Bu görüşmeler esnasında her çocuk ve yanında bulunan velisine 25 sorusu çocukların so...
Citation Formats
S. Mısır and Y. Çapa Aydın, “Çevrimiçi Disinhibisyon Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması,” Türk Psikoloji Yazıları, vol. 24, no. 48, pp. 16–28, 2021, Accessed: 00, 2022. [Online]. Available: http://dx.doi.org/10.31828/tpy1301996120210209m000037.