Hide/Show Apps

Sürekli yenilme durumu için üç eksenli deney sistemi

1998
Karpuz, Celal
Bozdağ, Taylan
Başarır, Hakan
Üç eksenli basınç deneyleri, bir yapı altında yada bir açıklık çevresinde bulunan kayalarda yanal ve deviatorik basınç koşullarının laboratuvar ortamında benzetilmesini amaçlar (Farmer, 1983). Üç çeşit üç eksenli basınç deneyi uygulamak mümkündür. Bunlar standart üç eksenli deney (CTT) yada bireysel deney, çoklu yenilme durumlu üç eksenli deney (MFST) ve sürekli yenilme durumlu üç eksenli deney (CFST) yada deformasyon kontrollü deneydir. Numunenin yanal basınca bağımlı olarak deformasyonu, kohezyonu, c ve içsel sürtünme açısı, $\phi$ gibi mekanik özelliklerine ait değişkenler elde edilebilmektedir. Bu araştırmada sürekli yenilme durumlu deney gözden geçirilmiş ve bilgisayar kontrollü bir CFST deney düzeneği geliştirilmiştir. Geliştirilen bu sistem esas olarak eksenel yükleme, üç eksenli hücre, yanal basınç üniteleri, bilgisayara monte edilen veri toplama, depolama kartı ve kontrol yazılımı CONTFAIL'den oluşmaktadır. Geliştirilen deney sisteminde veri toplama, depolama ve kontrol işlemleri CONTFAIL tarafından yapılmaktadır. CONTFAIL yazılımı Quick Basic v. 4.1 dilinde yazılmıştır. CONTFAIL deney süresince önceden belirlenmiş bir algoritma içerisinde donanım ve test yöntemini kontrol eder ve yönetir. Program sayesinde, bütün veriler izlenerek ileride değerlendirilmek üzere çıktı dosyalarına depolanırlar. Numunenin kırılma durumuna gelip gelmediği sürekli olarak program tarafından kontrol edilir ve kırılma durumu tespit edilir edilmez CONTFAIL numunenin izlemesi gereken gerilme-birim deformasyon eğrisine göre gerekli yanal basıncı doğrudan hesaplar ve yan basınç ünitesine verilmesi gereken basınç miktarını uygulattırır. CFST deneylerinden elde edilen sonuçlar geliştirilen bu sistemin güvenilirliği açısından standart deney sonuçlan ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma yapmak amacı ile Ankara Andezit numuneleri üzerinde hem CFST hernde standart deneyler uygulanmış ve ikisindede yaklaşık aynı kohezyon, c ve içsel sürtünme, $\phi$ açısı değerleri elde edilmiştir.